Δευτέρα 22 Ιουνίου 2009

Απάντηση στον φίλο που με προσφωνεί ΄΄Κύριε Υπάλληλε΄΄

Απάντηση στον φίλο που με προσφωνεί ΄΄Κύριε Υπάλληλε΄΄
Καμία υπόθεση δεν έκανα ούτε για την ηλικία σας ούτε και για την προσωπική σας διαδρομή. Ξαναδιαβάστε προσεκτικά το σχόλιό μου. Αναφέρθηκα σε συγκεκριμένες ηλικίες ανθρώπων που κινούνται στον χώρο και έχουν συγκεκριμένη πρακτική και συμπεριφορά.
Από πού προκύπτει ότι εγκατέλειψα τον χώρο και μάλιστα ΄΄την στιγμή ακριβώς της γέννησής του΄΄; Η στήριξη της επιχειρηματολογίας σε μη ασφαλή τεκμήρια καλόν είναι να αποφεύγεται διότι οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια σε εσφαλμένα συμπεράσματα.
Αλλά έστω ότι κάποιος σας ασκεί κριτική έχοντας εγκαταλείψει τον χώρο, αυτό ακυρώνει αυτομάτως την ορθότητα των συλλογισμών του; Τι είδους ιδεολογία φανερώνει αυτή η προσέγγιση; Πάντως όχι ελευθεριακή όποια έννοια και αν προσδώσουμε στον συγκεκριμένο όρο.
Αυτό που εσείς αποκαλείτε ΄΄ υπέροχη φάση της εφηβείας και της ενηλικίωσης του αναρχικού χώρου΄΄ επιτρέψτε σε κάποιους άλλους να την αποκαλούν ΄΄καταστροφική φάση της εφηβείας και της ενηλικίωσής του΄΄.
Αμετροεπείς εκφράσεις σαν και τις παραπάνω αποκαλύπτουν μια αλαζονική συμπεριφορά που δεν είναι σε θέση να αποδεχθεί οποιαδήποτε αιχμηρή κριτική και επαναφέρουν στο προσκήνιο παλιές και δοκιμασμένες σταλινικές πρακτικές περί σκοτεινών δυνάμεων και κύκλων που επιβουλεύονται τον χώρο και προσπαθούν να τον συκοφαντήσουν.
Ήμουν βέβαιος ότι η αναφορά στις γνωστές απόψεις του Μπούκτσιν θα ενοχλούσε. Θα μπορούσα όμως εξίσου άνετα να επικαλεστώ αρκετές άλλες απόψεις από ανθρώπους του χώρου με παρόμοια κριτική διάθεση για τα τεκταινόμενα σε αυτόν. Αναφορικά δε με εκείνο το γλαφυρό ότι ΄΄ο Μπούκτσιν ιδέα δεν είχε για την άνθιση που επρόκειτο να γνωρίσει ο αναρχικός χώρος στην Ελλάδα΄΄ τι να πρωτοθαυμάσει κανείς. Μόνο τούτο θα πω: αφιππεύσατε των καλάμων και μην εκλαμβάνετε όσα συμβαίνουν στον μικρόκοσμό σας ως σημαντικά για σύμπασα την κοινωνία.
Τέλος ενημερώνω ότι πάντα μου έκανε καλό, και συνεχίζει να μου κάνει, να περνάω από κανένα στέκι και να βλέπω ΄΄ιδίοις όμμασι τους νέους ανθρώπους που, όλως παραδόξως, δεν γρυλίζουν κλπ, κλπ΄΄ , όπως βλέπω και άλλες συμπεριφορές και νοοτροπίες που με γεμίζουν οργή και αηδία για κάποιους που βρήκαν στέγη στον χώρο αυτό ενώ θα έπρεπε να παραμείνουν στις κερκίδες των γηπέδων και να φωνάζουν ποδοσφαιρικά συνθήματα.
Επιπροσθέτως σας ενημερώνω ότι μου κάνει καλό να προσπαθώ, όσο μου επιτρέπουν οι ασήμαντες και περιορισμένες δυνατότητές μου και μέσα σε εξαιρετικά αντίξοες συνθήκες, να προωθήσω τις ελευθεριακές ιδέες στο χώρο που κινούμαι και εργάζομαι.
Προτείνω να μην συνεχίσουμε σε αυτό το ύφος γιατί νομίζω ότι δεν ταιριάζει ούτε σε εσάς ούτε και σε εμένα και θα ευτελιστούμε ανταλλάσσοντας πυροτεχνήματα επί προσωπικού που δεν έχουν κανένα νόημα για την ουσία της υπόθεσης για την οποία δεν έχουμε πει και τίποτα αξιόλογο μέχρι τώρα.

Παρασκευή 19 Ιουνίου 2009

Συνοπτική απάντηση στους επικριτές του άρθρου μου για τα συμβαίνοντα στον Άγιο Παντελεήμονα:

Συνοπτική απάντηση στους επικριτές του άρθρου μου για τα συμβαίνοντα στον Άγιο Παντελεήμονα:
1)Προφανώς και η έκφραση ΄΄ άει σιχτίρ τσογλάνια΄΄ δεν απευθύνεται σε αναρχικούς αλλά σε ανθρώπους που ταυτίζουν τον χώρο με συγκεκριμένες πρακτικές και μεθόδους που έχουν δυσφημήσει τον χώρο χρόνια τώρα και τον οδηγούν σε συρρίκνωση και μείωση της απήχησης των ιδεών του στην κοινωνία σε μια συγκυρία κατά την οποία υπάρχουν οι προϋποθέσεις για να συμβεί το εντελώς αντίθετο.Εάν τώρα ένα κομμάτι του χώρου εξισώνει την αναρχική δράση με αυτού του είδους τις πρακτικές και τις έχει αναγάγει σε κυρίαρχες, τίποτα δεν υποχρεώνει τους υπόλοιπους από εμάς να τις αποδεχθούμε ασυζητητί και να εκχωρήσουμε σε αυτούς τους ανθρώπους ΄΄ιδιοκτησιακά΄΄ δικαιώματα του χώρου, που δεν τα έχουν, όπως άλλωστε και κανείς μας. Αυτό προς απάντηση του επιχειρήματος περί «ανίδεων με το μεγάλο στόμα που δεν έχουν κάνει ποτέ τον κόπο να δουν από κοντά ένα α/α εγχείρημα,» και για το «πόσο καλύτερος θα ήταν ο κόσμος» και ότι τότε θα εξέλιπε «μεγάλο μέρος της γραπτώς και προφορικώς διατυπωμένης βλακείας».
2)Ποιος μίλησε για ΄΄τελικές λύσεις΄΄; Εγώ για ανάληψη πρωτοβουλιών που θα δίνουν ένα διαφορετικό στίγμα μίλησα και όχι για σταλινομαοϊκές πρωτοπορίες που θα καπελώσουν τους κατοίκους. Ούτε και η πρότασή μου για τις πολιτοφυλακές έχει καμία σχέση με gay parades. Έχει όμως σχέση με την αυτοοργάνωση των πολιτών, και με τις πρωτοβουλίες που οφείλουν να πάρουν κάποιοι, πάντα στα πλαίσια των ελευθεριακών αρχών, για να προλάβουν τα χειρότερα από την πλευρά των ακροδεξιών κύκλων και με σκοπό να βραχυκυκλώσουν τα κατασταλτικά μέτρα που κυοφορούνται.
3)Το πόσο καλά ξέρω τον χώρο ή όχι, νομίζω ότι προκύπτει από τα λεγόμενά μου. Οι αρλουμπολογίες περί γνώσης της δράσης των αναρχικών από την τηλεόραση, δεν πιάνουν στην περίπτωσή μου.
Για το εάν υπάρχει πρόβλημα μέσα στο χώρο θα αρκεστώ επί του παρόντος να αναφερθώ μόνο στις απόψεις του μακαρίτη Μάρρεϋ Μπούκτσιν περί του ατομικιστικού-life style αναρχισμού αφενός και του κοινωνικού αναρχισμού αφετέρου.
4)Επί της ουσίας δεν άκουσα από τους επικριτές μου τίποτα το πραγματικά εποικοδομητικό. Το να κρύβουμε τα προβλήματα του χώρου κάτω από το χαλί και να υπερασπιζόμαστε μετά φανατισμού πρακτικές και αντιλήψεις που θεοποιούν την βία και την πολεμική αντιπαράθεση βάζοντας σε δεύτερη μοίρα την διατύπωση, την συγκροτημένη απόπειρα υλοποίησης εναλλακτικών θεσμών και τη δημιουργία αυτόνομου, μαζικού και αμεσοδημοκρατικού κινήματος συνιστά έγκλημα πρώτου μεγέθους για τον χώρο. Βέβαια η καλογερική είναι βαριά και είναι πολύ πιο εύκολο για τους 20άρηδες και τους 25άρηδες «αναρχικούς» να φουσκώνουν σαν παγώνια επειδή πέρασαν και από μια κατάληψη, έριξαν μερικές μολότοφ, αναποδογύρισαν κανά κάδο κι αντάλλαξαν και καναδυό καδρονιές με χρυσαυγίτες. Όλοι αυτοί με το πέρασμα των χρόνων-και είπα ότι το πρόβλημα εντοπίζεται στη δεκαετία του ΄80, ας μην επεκταθούμε τώρα- δημιούργησαν μια παράδοση που έκτοτε αναπαράγεται από κάθε νέα γενιά που ΄΄εισέρχεται΄΄ στο χώρο και κορδώνεται ότι κάνει την επανάστασή της δια των ιδίων μεθόδων. Το ότι υπάρχουν και μειοψηφίες-στην ύπαρξή και την ενδυνάμωσή τους άλλωστε προσβλέπω και εγώ- στο χώρο που προσπαθούν να ισορροπήσουν τις καταστάσεις με πιο σοβαρή και συγκροτημένη δουλειά, αυτό δεν αναιρεί την διαπίστωσή μου ότι κυρίαρχο σήμερα είναι το ρεύμα της μπαλαφάρας, της αποσπασματικής, αντανακλαστικής δράσης και του εκτονωτικού χουλιγκανισμού.
5) Αυτά κάποιοι εξ ημών τα είχαμε επισημάνει ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του ΄80, αλλά τότε λοιδορούμαστε και αντιμετωπιζόμαστε απαξιωτικά από μερικούς ΄΄μπαμπάδες΄΄ του χώρου που υιοθέτησαν την αντίληψη των ανοιχτών θυρών προς κάθε πονεμένο έφηβο που ήθελε να κάψει- να σπάσει και να ρημάξει έτσι για ΄΄την κάβλα του΄΄, με την λογική ότι αυτά τα παιδιά θα συγκροτούσαν το νέο επαναστατικό υποκείμενο μιας και το κλασικό επαναστατικό υποκείμενο, η εργατική τάξη δηλαδή, είχε πέσει σε βαθιά ροχαλητά.
Μπορεί βέβαια να ήταν σωστή η διάγνωση περί της κοιμώμενης εργατικής τάξης όμως και η αναγωγή των περιθωριακών σε επαναστατικό υποκείμενο αποδείχθηκε αρλούμπα πρώτου μεγέθους και καταστροφική για την πορεία του αναρχικού/αντιεξουσιαστικού/ελευθεριακού χώρου. Γιατί αυτοί οι έφηβοι μεγάλωσαν, έγιναν με την σειρά τους ΄΄μπαμπάδες΄΄ του χώρου και παγίωσαν τις δικές τους νοοτροπίες και αντιλήψεις. Κι όμως κάποιοι συνεχίζουν να επιμένουν στην καταστροφική τους πορεία μέχρι τελικής εξαφανίσεως.
Οψόμεθα.

Πέμπτη 18 Ιουνίου 2009

ENAΣ ΥΠΕΡΟΧΟΣ ΣΤΙΧΟΣ

ENAΣ ΥΠΕΡΟΧΟΣ ΣΤΙΧΟΣ

΄΄Ημουνα ψηλά στα χαράματα όπως είναι /ψηλά στη σιγή ο αγέννητος αέρας.΄΄, εναρκτήριος στίχος του ποιήματος ΄΄Οι βράχοι της Ύδρας΄΄ του εκλιπόντος Ν. Καρούζου. Έχω ασχοληθεί και στο παρελθόν με το ποίημα αυτό που το θεωρώ ένα από τα σημαντικότερα της νεοελληνικής ποίησης. Όσες φορές και αν το διαβάσω δεν παύει να με εντυπωσιάζει με την δύναμη των εικόνων, την βαθύτητα των νοημάτων και την αδιάπτωτη ένταση της συγκίνησης που καταφέρνει να μεταδώσει στον δεκτικό αναγνώστη.
Πάντα είχα την γνώμη ότι κάθε στίχος αυτής της σύνθεσης συγκροτεί έναν αυτάρκη και πλήρη νοημάτων κόσμο, που μπορεί να σταθεί και μόνος του έξω από το ευρύτερο πλαίσιο του ποιήματος στο οποίο είναι ενταγμένος. Αυτή η άποψή μου ενισχύεται κάθε φορά που ξαναγυρίζω στο ποίημα όπως ο φονιάς στον τόπο του εγκλήματος.
Ο ίδιος ο εναρκτήριος στίχος του εντυπωσιάζει με την απρόσμενα δραματική του οξύτητα που φανερώνει την σπουδή του ποιητή να παρακάμψει με μια βίαιη κίνηση, που όμως φαίνεται τόσο φυσική, όλα τα προδικαστικά ζητήματα και τους καθιερωμένους ποιητικούς κανόνες. Υπάρχει στην τέχνη ένας κανόνας που λέει ότι η ένταση πρέπει να ανεβαίνει σταδιακά και να εισάγεται ο θεατής-ακροατής-αναγνώστης στο παρουσιαζόμενο έργο σταδιακά μέχρι την κορύφωση, η οποία σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να τοποθετείται στην αρχή των δρώμενων. Ακόμη και η ποίηση που είναι μια μορφή τέχνης που την χαρακτηρίζει μια μεγάλη πυκνότητα και σύμπτυξη της ύλης, δεν μπορεί να ξεφύγει εύκολα από αυτήν την αντίληψη. Ας θυμηθούμε έναν από τους σημαντικότερους έλληνες ποιητές και γενάρχες του μοντερνισμού, τον Σεφέρη. Στον ΄΄Τελευταίο Σταθμό΄΄ του ξεκινά: ΄΄Λίγες οι νύχτες με φεγγάρι που μ’ αρέσουν΄΄, σε χαμηλόφωνο και εξομοληγητικό τόνο για να εντείνει σταδιακά και να αφήσει την οδύνη και την αγωνία του να ξεσπάσει αρκετούς στίχους μετά, ή δείτε πως ο Έλλιοτ ξεκινά την ΄΄Έρημη χώρα΄΄ του με εκείνο το ψυχρό ΄΄April is the cruelest month..΄΄(=ο Απρίλης είναι ο σκληρότερος μήνας), μια επιτηδευμένα ουδέτερη και λιτή έκφραση σαν αναγγελία δελτίου καιρού. Kι ο Μανώλης Αναγνωστάκης σε τόνο ελάσσονα στους ΄΄Τελευταίους στίχους΄΄ του : ΄΄Οι στίχοι αυτοί μπορεί και να ‘ναι οι τελευταίοι…΄΄ .
Θα μπορούσαμε να συνεχίσουμε επί μακρόν σωρεύοντας πολλά τέτοια τεκμήρια που στηρίζουν την άποψη ότι ο εναρκτήριος στίχος ΄΄απαγορεύεται΄΄ δια ροπάλου να περικλείει ασυνήθιστα υψηλή συγκινησιακή ένταση και πάθος. Γι αυτό και ο στίχος του Καρούζου συνιστά μια εξαιρετικά τολμηρή και υψηλού ρίσκου χειρονομία που θέτει εν αμφιβόλω την ευστάθεια και την ισορροπία ολόκληρης της σύνθεσης.
Ο ποιητής λοιπόν με αυτήν του τη στάση τοποθετεί ευθύς εξ αρχής τόνους νιτρογλυκερίνης κάτω από τo σώμα του ποιήματός του. Όταν κάποιος ποιητής αποφασίζει να ξεκινήσει τοποθετούμενος όχι στην περιφέρεια, όπως επιτάσσει η σωφροσύνη, αλλά στο διάπυρο κέντρο της σύνθεσης, επωμίζεται τους μέγιστους των κινδύνων : α)ή πρέπει να συνεχίσει στον ίδιο αδιάπτωτο τόνο και ακόμη και να ανεβάσει την ένταση και να επιταχύνει τους ρυθμούς β)ή να αναγκαστεί να μειώσει ταχύτητες για να επιτρέψει στο ποίημα να ανασάνει προτού επιχειρήσει νέες αναβάσεις. Σε κάθε περίπτωση οι περιπλοκές είναι σοβαρές και δύσκολα διαχειρίσιμες, με ελλοχεύοντα πάντα τον κίνδυνο της διάσπασης της ενότητας του τόνου και της σκέδασης του ποιήματος σε ένα ασύνδετο κατασκεύασμα χωρίς ενιαίο κέντρο, με κάποιους ενδιαφέροντες στίχους διάσπαρτους στην επιφάνειά του.
Η διαρκής μετάβαση από κρεσέντο σε κρεσέντο και η διατήρηση της πίεσης στα ύψη είναι το κύριο πρόβλημα ποιητών του ίδιου φλογερού ταπεραμέντου με αυτό του Καρούζου και πολλές φορές τα ποιήματά ανατινάζονταν σε χίλια δυο κομμάτια προτού ολοκληρώσουν τον στόχο τους.
Αυτά τα αναφέρω σαν γενικό σχολιασμό επί των προβλημάτων που ενσυνείδητα δημιουργεί ο Καρούζος επιλέγοντας-ή μη μπορώντας να κάνει αλλιώς παρά- να ξεκινήσει έτσι. Το αν κατάφερε τελικά να ξεπεράσει τους σκοπέλους και να δώσει ένα αξιόλογο ποίημα είναι ένα ζήτημα με το οποίο δεν σκοπεύω να καταπιαστώ εδώ(βλέπε την σχετική ανάλυση όλου του ποιήματος στο τεύχος 14 του περιοδικού ΄΄Υπαλληλικά΄΄). Όσοι πάντως έχουν διαβάσει το ποίημα κι έχουν νιώσει τον συγκινησιακό κραδασμό που αυτό μεταδίδει, πιστεύω θα συμφωνήσουν ότι τελικά κατάφερε το ακατόρθωτο.
Στον στίχο μας τώρα.
΄΄Ημουνα ψηλά στα χαράματα όπως είναι /ψηλά στη σιγή ο αγέννητος αέρας.΄΄
Ψηλά στα χαράματα- ήμουνα/ψηλά στη σιγή- ο αγέννητος αγέρας. Υπάρχει μια απόλυτη συμμετρία στα δύο ημιστίχια. Τα δύο υποκείμενα ήμουνα και ο αγέννητος αέρας αντιστοιχούν στα χαράματα και στην σιγή που εντοπίζονται ψηλά. Η παρομοίωση του ποιητικού υποκειμένου΄΄ήμουνα΄΄ με τον αγέννητο αέρα, του προσδίδει ασυνήθιστη ένταση και προϊδεάζει για το επικείμενο ξέσπασμα μιας τρομακτικής ανεμοθύελλας. Η αίσθηση αυτή της κυοφορούμενης έκρηξης του υποκειμένου είναι μοναδική. Και πράγματι πριν από την καταιγίδα επικρατεί μια ασυνήθιστη ηρεμία και σιγή στη φύση. Όπως στη σιγή κυοφορείται μυστικά ο αέρας, έτσι και η σιωπή του ποιητή ψηλά στα χαράματα προετοιμάζει το ξέσπασμα του ποιητικού του λόγου. Η χρονική διάσταση ΄΄στα χαράματα΄΄, υποδηλώνει μια προηγηθείσα δύσκολη νύχτα αγρύπνιας, στο τέλος της οποίας η ύπαρξη έχει τεντωθεί και είναι έτοιμη να σπάσει. Ο τόπος που βρίσκει τον ποιητή αυτό το δύσκολο χάραμα είναι ΄΄ψηλά΄΄ σαφής ένδειξη μιας ανάβασης σε ένα βουνό ή οποιοδήποτε άλλο ψηλό σημείο. Αυτή η εντύπωση του υπερυψωμένου σημείου επιτείνεται από την επανάληψη του επιρρήματος ΄΄ψηλά΄΄ στο δεύτερο ημιστίχιο. Ψηλά στη σιγή, σημαίνει στο απώτατο σημείο της σιγής, στο θόλο της, εκεί που η σιγή είναι έτοιμη να εκραγεί και να μετατραπεί σε κάτι άλλο. Υπάρχει πολύ σοβαρός λόγος της διπλής χρήσης του ΄΄ψηλά΄΄. Αφενός υπερτονίζει το ακρότατο σημείο της έντασης στην οποία έχει οδηγηθεί το υποκείμενο και αφετέρου εγκαθιδρύει την απαραίτητη κατοπτική στάση-διάθεση με την οποία θα αντιμετωπίσει εν συνεχεία τα ανθρώπινα αλλά και σύμπασα την δημιουργία.
Θα μπορούσαμε να επισημάνουμε όμως και μια λεπτομέρεια που αφορά στην ΄΄μαστορική΄΄ του ποιητή. Αφαιρέστε από τα δύο ημιστίχια το επίρρημα ψηλά και αντικαταστήστε το ας πούμε με το ΄΄ κοντά΄΄ ή με το ΄΄μέσα΄΄ και βλέπετε αμέσως ότι ο στίχος χωλαίνει, χάνει την πλαστικότητά του και τον δυναμισμό του. Το ίδιο θα συμβεί και αν αφαιρέσετε εντελώς το ΄΄ψηλά΄΄ χωρίς να το αντικαταστήσετε με οποιαδήποτε άλλη λέξη. Πρόκειται για πράγματα που περνούν συνήθως απαρατήρητα από τον αναγνώστη, η λεπτομερής εξέταση όμως αυτών των ΄΄τεχνικών΄΄ ζητημάτων σύνθεσης αποδεικνύει ότι ο καλός ποιητής πρέπει να είναι και επιδέξιος τεχνίτης, και αυτό όντως συμβαίνει στην προκειμένη περίπτωση. Με μερικούς στίχους έχει κανείς την αίσθηση ότι με κάποιο μαγικό τρόπο κάθε λέξη έχει μπει στη σωστή της θέση και ότι οποιαδήποτε αλλαγή ακόμη και η πιο ανεπαίσθητη θα κατέστρεφε το τελικό αποτέλεσμα.
Ο στίχος αυτός καταφέρνει να δημιουργήσει μια υποβλητική ατμόσφαιρα και μια αίσθηση προσμονής ενός ξεσπάσματος που δεν πρόκειται να αργήσει η εκδήλωσή του. Κατ’ αυτόν τον τρόπο κινητοποιείται ο ψυχικός κόσμος του αναγνώστη διεγείρεται το ενδιαφέρον του και μ’ ένα αρχικό απότομο τράνταγμα ο ποιητής τον βγάζει από την στάση του απαθούς θεατού και τον τραβάει, σχεδόν δια της βίας, να τον ακολουθήσει στο τραχύ και δύσβατο μονοπάτι της υπαρξιακής του αναζήτησης.
-----*-----

Aγ.Παντελεήμων

ΦΩΝΗ ΒΟΩΝΤΟΣ
Τι σκατά κάνουν αριστεριστές και αντιεξουσιαστές στον Αγ.Παντελεήμονα;
Πάνε και πλακώνονται στο ξύλο με τους Χρυσαυγίτες για ποιο λόγο; Έτσι υπερασπίζονται τα δικαιώματα των λαθρομεταναστών και αντιστέκονται στο ρατσισμό;
Το μόνο που επιτυγχάνουν είναι να γίνονται μισητοί στους κατοίκους οι οποίοι και έδωσαν αυξημένα ποσοστά στο ΛΑΟΣ και στην ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ στις πρόσφατες ευρωεκλογές. Είναι τόσο τυφλοί που δεν βλέπουν ότι η τακτική τους βοηθά στην ταχύτερη επώαση του αυγού του φιδιού; Η τοπική κοινωνία ζητάει πρωτίστως άμεσες, πρακτικές λύσεις στο πρόβλημα που έχει ανακύψει με την παρουσία μεγάλου αριθμού μεταναστών στην γειτονιά και όχι επαναστατικές ρητορείες και ΄΄έκτακτες εμφανίσεις΄΄-κάτι σαν γκεστ σταρ της επανάστασης- στους χώρους όπου καθημερινά εκτυλίσσεται το σίριαλ της υποβάθμισης της ποιότητας ζωής σε μια κεντρική συνοικία της πόλης μας.
Μπορεί ο χώρος της ελευθεριακής αριστεράς να προτείνει τέτοιες λύσεις χωρίς να προδίδει τα ιδανικά και τις αξίες του, δηλαδή ενταγμένες στον γενικότερο προβληματισμό που αναπτύσσεται στους κόλπους του και όχι καιροσκοπικού χαρακτήρα και αποσπασματικές;
Ή θα πρέπει να περιμένουμε την ΄΄επαναστατική΄΄ αλλαγή της κοινωνίας(ζήσε Μάη μου να φας τριφύλλι) για να δοθούν λύσεις και στα προβλήματα της αντιμετώπισης της εγκληματικότητας και της αύξησης της ανασφάλειας που αντιμετωπίζουν όλο και περισσότερες γειτονιές στο κέντρο και την περιφέρεια της πρωτεύουσας;
Εάν η παρέμβαση του χώρου αυτού εξαντλείται σε τσαμπουκάδες με καδρόνια, λοστούς και ρίψη μολότοφ, άντε και στην κυκλοφορία κανενός εντύπου και εφημερίδας που τα διαβάζουν αυτοί που τα εκδίδουν κι άλλοι πέντε-δέκα κολλητοί τους, τότε ο χώρος αυτός έχει ψοφήσει και δεν το ξέρει.
Το άνοιγμα στην κοινωνία συνεπάγεται την ικανότητα να αφουγκράζεσαι τις ανάγκες των πολιτών, τις αγωνίες και τα καθημερινά τους προβλήματα. Συνεπάγεται την συστηματική, καθημερινή δουλειά εκεί που οι άνθρωποι βγάζουν το ψωμί τους, ζουν και διασκεδάζουν. Εκεί αποδεικνύουν την υπεροχή τους οι διαφορετικές ιδέες και πολιτικές αντιλήψεις. Εκεί δοκιμάζουν την γονιμότητα των απόψεών τους και την ικανότητα εξεύρεσης λύσεων σε δισεπίλυτα προβλήματα οι άνθρωποι που θέλουν να αλλάξουν εκ βάθρων την κοινωνία.
Πως βοηθάς λοιπόν τους κατοίκους να έρθουν πιο κοντά στους λαθρομετανάστες και να μην τους βλέπουν σαν παρείσακτους ξένους που απειλούν την δημόσια υγεία και την ποιότητα ζωής στην γειτονιά τους;
Μήπως αντί να πηγαίνεις οπλισμένος με καδρόνια στην πλατεία του Αγ. Παντελεήμονα, θα ήταν καλύτερο σε συνεργασία με έναν ή δυο τοπικούς φορείς και ας πούμε με τον πατέρα Προκόπιο, που έχει δείξει έμπρακτα το ενδιαφέρον του για τους Αφγανούς δίνοντάς τους κλινοσκεπάσματα και τροφή, να πας με πέντε χημικές τουαλέτες και να τις εγκαταστήσεις πέριξ της περιβόητης παιδικής χαράς όπου αφοδεύουν οι δυστυχείς Αφγανοί μη έχοντας που αλλού να κάνουν την ανάγκη τους;
Μήπως ως καλός αναρχικός και αντιεξουσιαστής θα έπρεπε σε εκείνη την περιοχή να καταλάβεις ένα εγκαταλειμμένο κτίριο ή ακόμη και να νοικιάσεις ένα χώρο και να το διαμορφώσεις με σκληρή προσωπική εργασία σε ξενώνα και χώρο διαμονής των φτωχοδιάβολων όπου θα βρούν μια ζεστή φιλοξενία και όπου θα γίνεται μια προσπάθεια παροχής ιατρικής φροντίδας, θα διοργανώνονται από εθελοντές μαθήματα εκμάθησης της γλώσσας και θα διεξάγονται συνελεύσεις μέσα από τις οποίες θα γίνεται προσπάθεια αλληλογνωριμίας, αμοιβαίας κατανόησης μεταξύ κατοίκων και λαθρομεταναστών αλλά και επίλυσης των κοινών προβλημάτων;
Μήπως με πρωτοβουλία αυτού του χώρου θα έπρεπε να μπει στο τραπέζι και το καυτό θέμα της εγκληματικότητας που η αστυνομία στην ουσία αδυνατεί να το αντιμετωπίσει; Γιατί να μην αναληφθούν πρωτοβουλίες ίδρυσης ευφάνταστων και πρωτότυπων, τοπικών πολιτοφυλακών, που θα έχουν σαν μοναδική τους αρμοδιότητα την εκ περιτροπής περιπολία κατά τις βραδινές ώρες, ένα είδος χαρούμενων θιάσων που με συνοδεία μουσικών οργάνων θα περιδιαβαίνουν στους δρόμους και τις πλατείες των συνοικιών και μόνο με την παρουσία και το πλήθος τους θα αποτρέπουν την κατάληψη των χώρων από εγκληματικά στοιχεία; Και δεν θα είναι αυτός ένας τρόπος επανοικειοποίησης και ανακατάληψης των δημόσιων χώρων που θα ξεκουνήσει τους απαθείς πολίτες και θα τους προσελκύσει να ενδιαφερθούν εκ νέου για τα κοινά προβλήματα;
Μήπως αυτού του είδους οι πρωτοβουλίες θα έπρεπε να πολλαπλασιαστούν και να προσπαθήσουν να υποκαταστήσουν τον κρατικό μηχανισμό και τις υπηρεσίες του που λάμπoυν δια της απουσίας τους από αυτές τις υποβαθμισμένες περιοχές;
Που είναι οι λαμπρές παραδόσεις του αναρχικού και επαναστατικού κινήματος με τα αμεσοδημοκρατικά πειράματα και τις αυτοδιαχειριζόμενες κοινότητες; Που είναι η πλούσια εμπειρία δυο αιώνων ηρωικής επαναστατικής δράσης αλλά και προσπαθειών έμπρακτης εφαρμογής άλλων θεσμών που απελευθερώνουν τα πνεύματα και τις συνειδήσεις; Έγιναν όλα καπνός; Τα έφαγε η μαρμάγκα του life style αναρχισμού, της μπαρούφας και της μολότοφ; Άει σιχτίρ τσογλάνια, που νομίζετε ότι είσαστε αναρχικοί ή οτιδήποτε άλλο σχετικό. Αλλά δεν φταίτε εσείς, φταίνε αυτοί που στη δεκαετία του ΄80 άνοιξαν διάπλατα τις πόρτες του χώρου στον χουλιγκανισμό και τον καλοδέχτηκαν.
Εσείς θα εγκαταστήσετε τον Καρατζαφέρη στο κέντρο της πολιτικής σκηνής μια ώρα αρχύτερα.

Ένας κούκος δεν φέρνει την Άνοιξη

Δευτέρα 15 Ιουνίου 2009

ΠΟΙΗΜΑΤΑ

ΦΟΒΟΣ
Πατέρας ο πόλεμος στην μητέρα φόβο σπέρνει
Του φόβου το σημάδι εκ γενετής έχουμε στην ράχη
Της εφηβικής ηλικίας βάδισμα διστακτικό, σημάδι
Απ’ της μάνας μας το κύτταρο

ΑΠΟΜΥΘΟΠΟΙΗΣΗ
Η απογοήτευση μιας γενιάς που’ δε το όνειρο να προσπερνά
Μιας γενιάς η θλίψη που παραμένει ξάγρυπνη!
Το πάθημα τους μάθημα που εμπεδώσαμε
Χρονοβόρα όνειρα λιγοστός ο χρόνος
Απομυθοποιήθηκε ο μύθος, σώσαμε!

ΥΓΡΗ ΠΟΛΙΤΕΙΑ
Η θάλασσα βρυχάται, στην θολή της αυθεντία επιπλέουμε
Ρυθμική εισπνοή εκπνοή απενεχοποιεί
Κάτω απ’ την υγρή της σάρκα αφουγκράζομαι ζωή
Μια πολιτεία στον βυθό κάτω από φύκια κ’ όστρακα κρυμμένη ……..

ΘΕΑ ΛΑΜΠΥΡΙΖΟΥΣΗΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ
Τα φώτα χορεύουν τρεμοσβήνοντας στην πόλη
Επίλογο ολονύκτιου γλεντιού ζητούν θαμώνες μεθυσμένοι
Πριν το ξημέρωμα ύστατο χαίρε στον θεό Διόνυσο…….
Δοκιμάζει τους ξενύχτες κερνώντας τους θεία κοινωνία
Σ’ ένα τρελό παιχνίδι καταστροφικό ώσπου φτάσουν στο ρυάκι
Που αναβλύζει αγιασμό, κάτω από ένα δέντρο αέναο καταραμένο

ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΑ ΑΓΑΠΗ
Απαλή σαν την αγάπη μουντζούρα γίνεται σαν βρέχει
Φαρμάκι στην γλώσσα σου αφήνει μια ανεξίτηλη γεύση
Αγάπη υποβόσκει, στην γωνία μπρος σου εμφανίζεται
Παλιό ρούχο κολλημένο πάνω σου που κάθε μέρα σχίζεται
Τα χείλη όταν σφραγίζεις αναδύονται οι αναμνήσεις
Στην θύμηση της παλιάς αγάπης σου τον θάνατο εξευμενίζεις……

ΣΚΟΤΑΔΙ ΠΗΓΗ ΦΩΤΟΣ
Xυμένο ολόγυρα xαδεύοντας τις πλάτες μας το αεράκι
Xάραζε το σκοτάδι αφήνοντας μια λιγνή λευκότη
Όπως το νύxι πάνω στο μάρμαρο
Αιώνια λόγια προφητών θεόπνευστα, πέρα απ’ τα βουνά
Ανασκαλεύουν το παρόν βολιδοσκοπούν το μέλλον
Σκοτάδι λουσμένο απ’ τα επίμονα xρυσά δάxτυλα της πόλης

Μανώλης Κιαγιάς

Τετάρτη 10 Ιουνίου 2009

Η νεο-Ελληνική πολιτική σκηνή και οι "νοικοκυραίοι". (1)

Μερικές απλές αλήθειες:
Τι θέλουν οι νοικοκυραίοι; Τάξη, ασφάλεια και συνεχή αύξηση των ιδιωτικών τους απολαύσεων.
Ποιοί είναι οι νοικοκυραίοι; Η συντριπτική πλειοψηφία της κοινωνίας, δηλαδή σχεδόν όλοι μας.
Τι πρέπει να κάνουν τα πολιτικά κόμματα για να κατακτήσουν την εξουσία; Να κολακεύουν και να προσεταιρίζονται τους νοικοκυραίους.
Πως το κατορθώνουν αυτό; Ικανοποιώντας τα γούστα, τις επιθυμίες και τις ανάγκες τους.
Ποιος τα κατάφερε καλύτερα από όλους σε αυτόν τον ρόλο στις πρόσφατες ευρωεκλογές;
Ο Καρατζαφέρης.
Ποιος θα τα καταφέρει ακόμη καλύτερα στο μέλλον;
O Kαρατζαφέρης και άλλοι πολιτικοί που θα βαδίσουν στο δρόμο που χαράζει εκείνος.


Έχουν άδικο οι νοικοκυραίοι όταν θέλουν αυτά που θέλουν και με τον τρόπο που τα θέλουν;
Είναι θέμα γούστου, προτιμήσεων και αξιολογήσεων που κάνει ο καθένας σε αυτή την ζωή.
Η ουσία είναι ότι αυτοί είναι η πλειοψηφία και το παιχνίδι παίζεται κατά το γούστο τους. Όλα τα υπόλοιπα είναι φύκια για μεταξωτές κορδέλες.
Επί της ουσίας, οι νοικοκυραίοι δεν θέλουν να ζουν σε συνθήκες διακινδύνευσης, κυριολεκτικά μιλώντας τα απεχθάνονται. Τα δημοκρατικά καθεστώτα-όχι τα ψευδεπίγραφα- αλλά εκείνα που όντως είναι δημοκρατικά, δηλαδή εκείνα όπου ο κυρίαρχος λαός νομοθετεί, δικάζει και κυβερνά χωρίς αντιπροσώπους και διαμεσολαβήσεις, είναι καθεστώτα διακινδύνευσης, όπως το έλεγε και ο Ρουσώ στους αστούς συμπολίτες του της Γενεύης. Και είναι καθεστώτα διακινδύνευσης διότι απλούστατα στηρίζονται στην κρίση και την συναπόφαση των πολιτών που αναλαμβάνουν όλη των ευθύνη των πράξεων και των επιλογών τους. «Έδοξε τη Βουλή και τω Δήμω», έτσι ξεκινούσαν τα ψηφίσματα της εκκλησίας του Δήμου των Αθηναίων. Κι όταν ο Περικλής ανέβηκε σε ένα ξύλινο βάθρο για να εκφωνήσει τον περίφημο επιτάφιό του για τους νεκρούς του πρώτου χρόνου του πελοποννησιακού πολέμου(431-404 π.χ), είπε ανάμεσα στα άλλα «Μόνοι μεν γαρ νομίζομέν τε ουκ απράγμονα αλλ’ αχρείον τον μηδέν μετέχοντα τώνδε», δηλαδή μόνοι εμείς θεωρούμε όχι φιλήσυχο πολίτη αλλά άχρηστο υποκείμενο (βλέπε τενεκέ ξεγάνωτο) αυτόν που δεν συμμετέχει καθόλου στην διαχείριση των κοινών υποθέσεων.

Αποτελέσματα ευρωεκλογών 2009...μερικά σχόλια...

"Short Memory" - Βραχεία Μνήμη: «αναφέρεται στην ικανότητα του μυαλού να αποθηκεύει κάποιες λίγες πληροφορίες για μερικά δευτερόλεπτα ώστε να της χρησιμοποιήσει σε περίπτωση που αυτό χρειαστεί στο άμεσο χρονικό διάστημα».


Στην περίπτωση των ψηφοφόρων δεν θα χρησιμοποιήσω την επιστημονική ερμηνεία του όρου. Θα μείνω απλά στην κυριολεξία των δύο λέξεων. Μόνο από βραχεία μνήμη μπορεί να χαρακτηρισθεί ο ψηφοφόρος που κάθε μέρα βρίζει τους κυβερνόντες και μετά τους ψηφίζει με την μία ή την άλλη τους μορφή. Εν μέσω σκανδάλων, διαφθοράς, διαπλοκής και λοιπών χαρακτηριστικών της ελληνικής πολιτικής σκηνής, ο δικομματισμός ζει και βασιλεύει. Έφτασε το 70%. Το δώρο των «πονηρών» της ΑΠΟΧΗΣ. Μπράβο σε όσους ενώ μπορούσαν να ψηφίσουν δεν πήγαν στις κάλπες για να «τιμωρήσουν» τους κυβερνόντες σημερινούς και χθεσινούς. Τους τιμώρησαν για τα καλά. Ο Μεϊμαρακης το έριξε στο ποτό, ο Αβραμόπουλος έχασε τον ύπνο του, η Μητσοτάκη-Μπακογιάννη-Κούβελου έχει πέσει σε βαθιά μελαγχολία. Ανάλογες επιπτώσεις έχει η «μεγάλη τιμωρία» της αποχής και στο ΠΑΣΟΚ. Ο Γιωργάκης ξέχασε να μιλάει αγγλικά, του Βενιζέλου του κόπηκε η όρεξη κλπ κλπ. Δε μπορούν να συνέλθουν.

Ω τι ειρωνεία στην κοιτίδα της δημοκρατίας οι πολίτες να απέχουν συνειδητά από τα κοινά. Να αφήνουν τους άλλους να αποφασίζουν. Πρόσφατα διάβασα μία ωραία ατάκα σε Blog. Παρότρυνε τους ψηφοφόρους να πάνες στις κάλπες…να μην αφήσουν αυτούς που βλέπουν «Τον Λάκη το Γλυκούλη» και «Την στιγμή της αλήθειας» να διαμορφώσουν το αποτέλεσμα των εκλογών. Μάλλον δεν εισακούστηκε….

Κατά τ’ άλλα αξιοποιήθηκαν στο έπακρο τα φοβικά και συντηρητικά ένστικτα της ελληνικής κοινωνίας, από τον Καρατζαφέρη ο οποίος φαίνεται να είναι ο μόνος νικητής των εκλογών, αφού πήρε μεγάλη μερίδα ψηφοφόρων από τους δυσαρεστημένους οπαδούς της ΝΔ.

Δευτέρα 25 Μαΐου 2009

Ν. Υόρκη: Πεζοδρομείται η Τάιμς Σκουέαρ

Ενώ στο Ελλάδα φαρδαίνουν τους δρόμους εις βάρος των πεζοδρομίων για να παραρκάρουμε οι νεοέλληνες τα αυτοκίνητα μας, στη Νέα Υόρκη πεζοδρομούν έναν από τους πιο πολυσύχναστους δρόμους. ΦΑΝΤΑΖΟΜΑΙ ΤΙ ΘΥΕΛΛΑ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΩΝ ΘΑ ΕΊΧΕ ΣΗΚΩΘΕΊ ΑΝ ΚΑΠΟΙΟΣ ΠΡΟΤΕΙΝΕ ΤΗΝ ΠΕΖΟΔΡΟΜΗΣΗ ΜΕΡΟΥΣ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΟΔΟΥ....


Οι επισκέπτες της διάσημης πλατείας Tάιμς Σκουέαρ στη Νέα Υόρκη δεν θα χρειάζεται πλέον να κάνουν ακροβατικά ανάμεσα στα ταξί εάν θέλουν να σταματήσουν στο μέσο της και να χαζέψουν τις τεράστιες φωτεινές επιγραφές της. Χθες, οι αρχές έκλεισαν την κυκλοφορία στην πασίγνωστη διασταύρωση, η οποία θα πεζοδρομηθεί, με την πρόσβαση πλέον να επιτρέπεται μόνον σε πεζούς, ποδηλάτες, και σκέιτερς μεταξύ της 42ης και της 47ης Οδού.

Η απόφαση αυτή στόχο έχει να αφήσει περισσότερο χώρο στην πλατεία για τους καλλιτέχνες του δρόμου, τα καφενεία και τους πωλητές και να βελτιώσει την περιοχή για τους Νεοϋορκέζους και τους τουρίστες.
Σημειώνεται ότι στις τεράστιες οθόνες της πλατείας θα μεταδίδονται ζωντανά κάποιες βραδιές εκδηλώσεις από τη Μετροπόλιταν Όπερα και ειδικές παραστάσεις από το Μπρόντγουεϊ. Μία δεύτερη πεζοδρομημένη ζώνη λειτούργησε και στην Χέραλντ Σκουέαρ, μπροστά από το υπερκατάστημα Macy’s, που αποτελεί το επίκεντρο της μεγαλύτερης παρέλασης στις ΗΠΑ για την Γιορτή των Ευχαριστιών κάθε Νοέμβριο.

http://www.naftemporiki.gr

Δευτέρα 18 Μαΐου 2009

Η κεντρική απορία της γνώσης

Στο έργο του Πλάτωνα Μέμνων θεματοποιείται με μεγάλη καθαρότητα το εν λόγω πρόβλημα.
Στην ερώτηση πως μπορούμε να γνωρίζουμε κάτι, δύο ουσιαστικά απαντήσεις μπορούν να δοθούν: α)είτε γνωρίζουμε εκ των προτέρων αυτό το οποίο μαθαίνουμε β) είτε δεν το γνωρίζουμε και επομένως δεν μπορούμε να αντιληφθούμε ότι το γνωρίζουμε.
Ο Πλάτων λύνει το πρόβλημα δια της θεωρίας του εμφύτου της γνώσης. Η σύλληψή του είναι μεγαλοφυής, αλλά για να την κατανοήσουμε πρέπει πρώτα να προσπαθήσουμε να καταλάβουμε το πρόβλημα σε όλο του το βάθος.
Πως γνωρίζω κάτι; πως γνωρίζω ότι η γνώση που αποσπώ από κάποιο αντικείμενο είναι θετική και έγκυρη; Από την στιγμή που ένα υποκείμενο διατείνεται ότι αποκτά μια γνώση πως είναι δυνατός ο έλεγχος αυτού του ισχυρισμού; Ο νεωτερικός επιστήμονας θα απαντήσει δια της παρατήρησης, του πειραματικού ελέγχου και της λογικής-διαλεκτικής βασάνου στην οποία υποβάλλεται η άποψή μου. Αυτή όμως η απάντηση δεν ήταν άγνωστη στον Πλάτωνα και τους στοχαστές της εποχής του, έστω και αν είχε ελαφρώς παραλλαγμένη μορφή. Η αντιπαραβολή των απόψεων με την παρατήρηση της πραγματικότητας, τις εμπειρικές γνώσεις, και τις γνώμες των άλλων εφαρμοζόταν και τότε.
Η προσφυγή όμως σε όλα αυτά δεν επιλύει το πρόβλημα. Οι άλλοι, οι εμπειρίες, οι παρατηρήσεις, έχουν όλα μια έντονη υποκειμενική σφραγίδα. Ακόμη και τα πειραματικά όργανα, οι διαδικασίες και οι πειραματικές διατάξεις, επινοούνται και οργανώνονται από τα υποκείμενα. Ακόμη και η προσφυγή στην επικρατούσες γνώμες της κοινότητας των ειδικών ενός κλάδου, δεν ξεφεύγουν από αυτόν τον υποκειμενικό περιορισμό.
Ο Πλάτων μπορεί να μην είχε στη διάθεσή του μικροσκόπιο, τηλεσκόπιο, ή τα πολύπλοκα όργανα ακριβείας και τις πανάκριβες πειραματικές διατάξεις που διαθέτει το CERN και η NASA αλλά και αν τα είχε πάλι την ίδια απορία θα διατύπωνε, ίσως με διαφορετικό τρόπο, αλλά η κεντρική απορία θα παρέμενε το ίδιο αδάμαστη. Εμείς, τα ανθρώπινα υποκείμενα, είμαστε που διατεινόμαστε ότι ανακαλύπτουμε ή προσεγγίζουμε την αλήθεια, και αυτό πάντα θα σημαδεύει αυτήν την δραστηριότητά μας.
Εξάλλου πως γνωρίζουμε ότι οι μέθοδοί μας είναι και οι ορθότερες; Τα κριτήρια των επαληθεύσεών μας από πού αντλούν την εγκυρότητά τους; Από κάποια άλλα κριτήρια; Και αυτά με τη σειρά τους από πού αντλούν την δική τους εγκυρότητα;
Πως μπορούμε να γνωρίζουμε ότι η γνωσιακή πορεία μας έχει συμπτωτική ή έστω ασυμπτωτική τροχιά προς την αλήθεια;
Διότι για να έχει κάτι συμπτωτική ή ασυμπτωτική τροχιά προς κάτι άλλο πρέπει ήδη να διαθέτουμε μια σταθερή και βέβαιη γνώση αυτού προς το οποίο κατευθυνόμαστε.
Για να ξέρουμε ότι πλησιάζουμε ή απομακρυνόμαστε από κάτι, πρέπει ήδη να γνωρίζουμε αυτό το κάτι, εάν όχι εξαντλητικά πάντως σε αρκετά μεγάλο βαθμό.
Βλέπουμε λοιπόν γιατί ο Πλάτων κατέληξε στην θεωρία του εμφύτου της γνώσης. Σε μια πρώτη προσέγγιση και για τον ανυποψίαστο αναγνώστη, η πλατωνική προσέγγιση φαντάζει πρωτόγονη και χοντροκομμένη.
Εντελώς συνοπτικά ο Πλάτων σκέφτηκε ότι: Η ψυχή ζούσε κάποτε σε έναν υπερουράνιο τόπο όπου βρισκόταν σε στενή συνάφεια με τις ιδέες(είδη, μορφές) που αποτελούν τον αληθινό κόσμο των πρώτων αρχών και αιτίων. Η μεταγενέστερη έκπτωση της ψυχής είχε σαν συνέπεια την λησμονιά αυτής της γνώσης, στην οποία με πολύ κόπο και προσπάθεια μπορεί να ξαναφτάσει η ψυχή δια της ανα-μνήσεως. Δηλαδή η γνώση είναι έμφυτη, αλλά έχει επέλθει λήθη, και η επανάκτησή της, η ανάσυρσή της από την λήθη(=α-λήθεια), προϋποθέτει μια συστηματική και επίμονη διαδικασία ανάβασης προς τις ξεχασμένες πηγές.
Η Πλατωνική κατασκευή παρόλες τις ανιμιστικές της συνδηλώσεις είναι εξαιρετικά μοντέρνα, διότι προσπαθεί να αντιμετωπίσει κατά μέτωπο τις απορίες της γνώσης και να τις υπερβεί χωρίς υπεκφυγές και μισόλογα. Επανασυνδέεται δε με πολλές πλευρές σύγχρονων θεωρήσεων που αναπτύσσονται σε πολλούς κλάδους του επιστητού, βλέπε πχ τις γλωσσολογικές απόψεις του Τσόμσκι.
Αφού λοιπόν δεν υπάρχει κατ’ ουσίαν τρόπος να ξέρουμε ότι κάτι που λέμε πως το γνωρίζουμε, το γνωρίζουμε όντως, τότε η μόνη εναλλακτική οδός είναι η άποψη ότι γνωρίζουμε ήδη αυτό το οποίο προσπαθούμε να μάθουμε. Πρόκειται για ένα παράδοξο στα δίχτυα του οποίου πελαγοδρομεί έκτοτε η σκέψη, γιατί και αυτή η ομολογουμένως μεγαλοφυής λύση, από τη στιγμή που θα διατυπωθεί ανακινεί πληθώρα προβλημάτων και αποριών. Ο Αριστοτέλης επεσήμανε πρώτος ότι είναι τουλάχιστον περίεργο και αξιοθαύμαστο το να δεχθούμε ότι κατέχουμε μια τέτοια θεϊκή γνώση-αναφερόταν κυρίως στη γνώση των πρώτων αρχών και αιτίων- και να το έχουμε λησμονήσει. Ο ίδιος βέβαια δεν κατάφερε να απαντήσει με συμπαγή και ενιαίο τρόπο στην απορία του πλατωνικού Μέμνωνα ταλαντευόμενος ανάμεσα στον εμπειρισμό και τον ορθολογισμό.
Επιπλέον όπως έχω επισημάνει και αλλού, αυτή καθεαυτή η πλατωνικού τύπου πρόσβαση των καθ’ έκαστον υποκειμένων στον αληθινό κόσμο των ιδεών-μορφών δια της αναμνήσεως, προϋποθέτει νοητικές διαδικασίες αναγωγής ομοιόμορφες από όλα αυτά τα υποκείμενα που είναι εξαιρετικά αμφίβολο κατά πόσον μπορούν να πραγματοποιηθούν. Και ποιος εγγυάται ότι η δική μου ανάβαση προς εκείνον τον κόσμο είναι ορθότερη από την δική σου; Υποτίθεται ότι οι ψυχές κατά την προγενέστερη φάση της ύπαρξής τους ενδιαιτώντο στον ίδιο τόπο και εκεί εθεώντο τις ίδιες ουσίες, αλλά μιας και εκείνη η γνώση έχει λησμονηθεί και ξεθωριάσει, πως το κάθε υποκείμενο θα γνωρίζει ότι οι δικές του προσπάθειες βρίσκονται στον σωστό δρόμο; Συγκρίνοντάς τες με τις προσπάθειες των άλλων οδοιπόρων; Ανταλλάσσοντας εμπειρίες και απόψεις με αυτούς; Κι ακόμη κι έτσι γιατί οι δικές τους προσπάθειες να είναι πιο ορθές ως μέτρο σύγκρισης; Για να εκτιμηθεί με αντικειμενικότητα το ορθό/λάθος δύο γραμμών πλεύσης πρέπει να υπάρχει μια τρίτη γραμμή πλεύσης που να έχει γίνει αποδεκτό ως κανόνας ή μέτρο όλων των πλεύσεων και να αποτελεί το ύστατο κριτήριο, αλλά τέτοιο υπερ-κριτήριο δεν υπάρχει. Το πρόβλημα παραμένει αδάμαστο και καθίσταται ακόμη οξύτερο εάν μεταβούμε από τον αντικειμενικό ιδεαλισμό στις διάφορες εκδοχές του νεώτερου υποκειμενικού ιδεαλισμού.

ΕΛΠΕ – ΠΕΤΡΟΛΑ

http://www.tvxs.gr/v11590

Δωρεάν εξετάσεις σε ηλικιωμένους, υποτροφίες σε φοιτητές και «χορηγίες» σε Δήμους και Νομαρχίες χρησιμοποιούν τα Ελληνικά Πετρέλαια για να περιορίσουν τις αντιδράσεις για την επικείμενη επέκταση της ΠΕΤΡΟΛΑ. Και φαίνεται να τα καταφέρνουν. Η νομαρχία έβγαλε άδεια μέσα σε τρεις μέρες, ο δήμαρχος δεν υπέβαλε ένσταση και τα μέλη της Επιτροπής Αγώνα δίνουν άνιση μάχη με τον κ. Λάτση και τα συμφέροντα που έχουν βάλει στόχο τη ζωή τους.

Η Περσεφόνη ακόμα κοιμάται στην αγκαλιά μιας μολυσμένης γης…

Ακούστε ένα ηχητικό ντοκουμέντο από τις προσπάθειες των υπαλλήλων των ΕΛΠΕ να δώσουν περίπου με το ζόρι επιχορήγηση σε μια οικογένεια της Ελευσίνας, έναν αντιδήμαρχο να παραδέχεται πως πλέον και μέσα στο Δήμο υπάρχουν φωνές που λένε ότι «τα διυλιστήρια δεν ρυπαίνουν» και τα μέλη της Επιτροπής Αγώνα να περιγράφουν την κατάσταση που έχει δημιουργηθεί στην πόλη τους.

Το θέμα βρίσκεται ήδη στο ΣτΕ, το οποίο κατά πληροφορίες εισηγείται θετικά για την επέκταση της ΠΕΤΡΟΛΑ, αλλά οι κάτοικοι δίνουν τα επόμενα αγωνιστικά ραντεβού δηλώνοντας αποφασισμένοι να κερδίσουν.

Πετρέλαια - Ελευσίνα from tv xoris sinora on Vimeo.

Κυριακή 17 Μαΐου 2009

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΑΝΑΠΗΔΗΣΗΣ Ή ΠΑΡΑΔΟΞΟ ΤΟΥ JEVONS ΚΑΙ ΣΦΑΛΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΘΕΣΗΣ

Στα τέλη του 19ου αιώνα , ο νεοκλασικός οικονομολόγος William Stanley Jevons παρατήρησε ότι οι ατμολέβητες κατανάλωναν ολοένα λιγότερο κάρβουνο λόγω των τεχνικών τελειοποιήσεων, αλλά παρόλα αυτά η συνολική κατανάλωση κάρβουνου συνέχιζε να αυξάνεται εξαιτίας της αύξησης του αριθμού των λεβήτων.

Το παράδοξο εξηγεί το γιατί οι αποτελεσματικές και οικοαποδοτικές τεχνολογίες μας εξωθούν να αυξήσουμε την κατανάλωση. Έτσι το κέρδος υπεραντισταθμίζεται από μια αύξηση των ποσοτήτων που καταναλώνονται και συνιστά το κύριο αντεπιχείρημα προς την λεγόμενη βιώσιμη ανάπτυξη ή τον οικοκαπιταλισμό. Οι φιλελεύθεροι οικονομολόγοι, οι βιομήχανοι και οι οπαδοί της διαρκούς ανάπτυξης θεωρούν ότι η λύση στο δίλημμα προστασία του περιβάλλοντος ή ανάπτυξη βρίσκεται στην οικοαποδοτικότητα.
Οιοκοαπαδοτικότητα: n οικονομία εισροών(πρώτες ύλες, ενέργεια και ενδιάμεσα προϊόντα) η οποία εισέρχεται στην παραγωγή των καταναλισκόμενων προϊόντων εξαιτίας της τεχνικής προόδου και η οποία είναι ικανή να μειώσει σταδιακά τον οικολογικό αντίκτυπο και την ένταση ανάληψης των φυσικών πόρων. Έτσι, η ενεργειακή ένταση για να παράγουμε ένα ευρώ ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος ελαττώνεται κατά 0,7% μέσο όρο ετησίως στην Ευρώπη από το 1991.
Εκείνο που παραβλέπει η θεώρηση της αύξησης της οικοαποδοτικότητας είναι ότι η πτώση της ρύπανσης ανά μονάδα εκμηδενίζεται συστηματικά λόγω του πολλαπλασιασμού του αριθμού των μονάδων που πουλιούνται και καταναλώνονται. Οι αποτελεσματικές τεχνολογίες μας ωθούν να αυξήσουμε την κατανάλωση.
Αυτό το φαινόμενο έχει ένα ψυχολογικό θεμέλιο. Κάποιος που μειώνει την κατανάλωση ενέργειας, χρησιμοποιώντας πχ λαμπτήρες χαμηλής τάσης, ικανοποιείται από την εξοικονόμηση που επιτυγχάνει και προσφέρει στον εαυτό του, ως μπόνους, ένα ταξίδι σε έναν μακρινό προορισμό, που θα αντιπροσωπεύει μια κατανάλωση ενέργειας πολύ υψηλότερη απ’ αυτήν που θα έχουμε εξοικονομήσει.
Άλλα παραδείγματα. Τα τρένα υψηλής ταχύτητας πάνε πιο γρήγορα, επομένως μετακινούμαστε πιο μακριά και πιο συχνά. Το σπίτι έχει καλύτερη μόνωση, οπότε γλυτώνουμε χρήματα και μετά αγοράζουμε ένα δεύτερο αυτοκίνητο. Οι λαμπτήρες φθορίου καταναλώνουν λιγότερο ρεύμα, επομένως τις αφήνουμε αναμμένες. Το Ίντερνετ αποϋλοποιεί την πρόσβαση στην πληροφορία, επομένως τυπώνουμε περισσότερο χαρτί. Υπάρχουν περισσότεροι αυτοκινητόδρομοι ταχείας κυκλοφορίας, άρα η κίνηση αυξάνεται..
Σε όλα αυτά τα παραδείγματα παρατηρούμε μια μείωση των ορίων χρήσης μιας τεχνολογίας, όρια τα οποία μπορούν να είναι νομισματικά, κοινωνικά, χρονικά, σωματικά κλπ, κι αυτή η μείωση των ορίων συνεπιφέρει μια αύξηση της κατανάλωσης που εξουδετερώνει την υιοθέτηση των αποτελεσματικότερων τεχνολογιών.
Το αποτέλεσμα αναπήδησης έχει όμως και άλλες πολύ ενδιαφέρουσες εφαρμογές.
Σκεφτείτε ας πούμε έναν οικολογικά συνειδητοποιημένο άνθρωπο που αποφασίζει να ζήσει στην ύπαιθρο για να βελτιώσει την ποιότητα ζωή του και να τρώει βιολογικά προϊόντα. Έτσι όμως πολλαπλασιάζει τις διαδρομές του με αυτοκίνητο προς την πόλη. Ή την περίπτωση που έχουμε μαζική στροφή στην κατανάλωση βιολογικών προϊόντων. Σε αυτή την περίπτωση ο παραγωγός και πωλητής αυτών των προϊόντων στη λαϊκή της γειτονιάς αρχίζει να ανεβάζει τον τζίρο του και βρίσκεται με περισσότερα χρήματα στην τσέπη. Αμέσως αγοράζει ένα μεγαλύτερο φορτηγό για να μεταφέρει τα προϊόντα του προκαλώντας όμως μεγαλύτερη ρύπανση. Σκεφτείτε τώρα ότι μια τέτοια εξέλιξη γίνεται σε πανεθνική κλίμακα, και οι καλλιεργητές κηπευτικών προϊόντων επωφελούνται για να αλλάξουν όλοι αυτοκίνητα. Έτσι αυξάνεται ο τζίρος του εμπόρου επαγγελματικών αυτοκινήτων, ο οποίος με τα χρήματα που μάζεψε από τους εμπόρους βιολογικών προϊόντων, πληρώνει ένα σούπερ αεροπορικό ταξίδι για την άλλη άκρη του κόσμου προκαλώντας τόση ρύπανση όσο αυτή που θα προκαλούσαν χιλιάδες αυτοκίνητα μαζί.
Το αποτέλεσμα αναπήδησης ή παράδοξο του Jevons συναρτάται στενά με το λεγόμενο σφάλμα της σύνθεσης.
Ποιο είναι το εν λόγω σφάλμα;
Το Σφάλμα Σύνθεσης συμβαίνει όταν δεχόμαστε ότι εκείνο το οποίο ισχύει για τα άτομα ισχύει αναγκαστικά και για το σύνολο της οικονομίας! (Το σφάλμα σύνθεσης είναι σφάλμα λογικής).
Παράδειγμα: Αν μειωθεί ο εργατικός μισθός (W), στη μικροοικονομική ανάλυση, η ατομική επιχείρηση μπορεί να αυξήσει το κέρδος της εφόσον η τιμή παραμείνει σταθερή. Από μακροοικονομική άποψη όμως το συμπέρασμα αυτό δεν είναι αναγκαία αποδεκτό, γιατί, αν μειωθούν οι μισθοί σε όλους τους κλάδους της οικονομίας θα μειωθεί η αγοραστική δύναμη των καταναλωτών (μιας και ο μισθός αποτελεί εισόδημα για τα άτομα) με συνέπεια μείωση της συνολικής ζήτησης και στη συνέχεια των τιμών, άρα και των κερδών των επιχειρήσεων.
Το παράδοξο του Jevons και το σφάλμα της σύνθεσης μας παραπέμπουν στο φλέγον ζήτημα των συνεπειών των ατομικών επιλογών επάνω στο σύνολο και μας εισάγουν στον προβληματισμό της διακρίβωσης της φύσης των σχέσεων μεταξύ του επιμέρους και του καθόλου. Αλλά με αυτό θα ασχοληθούμε σε προσεχές μας σημείωμα.

Παρασκευή 15 Μαΐου 2009

ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΑ ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ - ΟΥΣΙΩΔΕΙΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ

Σε πρώτη προσέγγιση ο χώρος συλλαμβάνεται ως υποδοχέας των αντικειμένων, τα οποία εμφανίζονται ως τοποθετημένα σε ορισμένο περιβάλλον.
Έτσι ο χώρος δείχνει να προϋποτίθεται λογικά και οντολογικά των αντικειμένων και των σχέσεών τους και να τα περιέχει.
Θα πρέπει όμως να αναρωτηθούμε: Μπορεί ο χώρος να συνιστά ένα περιβάλλον-πλαίσιο, ένα τεράστιο κουτί ή καλούπι το οποίο γεμίζουμε με αντικείμενα; Μια τέτοια σύλληψη ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα του χώρου;
Πάνω στο χαρτί ή στο έδαφος μπορούμε βέβαια να χαράξουμε τρεις, τέσσερις, ή και περισσότερες γραμμές εντός των οποίων εν συνεχεία μπορούμε να τοποθετήσουμε κάποια άλλα μικρότερων διαστάσεων αντικείμενα και σχήματα. Αλλά αυτό είναι μια αφαιρετική κατασκευαστική εργασία οριοθέτησης και κατασκευής χώρων που γίνεται για καθαρά πρακτικούς και χρησιμοθηρικούς λόγους, ένα παιχνίδι όμοιο με εκείνο των ρώσικων κουκλών, οι οποίες περιέχονται η μια μέσα στην άλλη. Σε αυτό το παιχνίδι μπορούμε να συνεχίζουμε ατελεύτητα την κατασκευή χώρων, όπου ο ένας θα περιέχεται εντός του άλλου. Ο συνολικός όμως χώρος θα διαρρέει όπως η άμμος μέσα από τα χέρια μας, γιατί πάντα θα υπάρχει ένας χώρος πάντα μεγαλύτερος από τον έτσι κατασκευαζόμενο. Η πραγματικότητα του χώρου επομένως υπαγορεύει μια διαφορετική σύλληψη της εννοίας του, διότι μόνο αφηρημένα μπορούμε να σκεφτούμε τον χώρο ως πλαίσιο και φόντο.
Η σύλληψη του χώρου λοιπόν κατά έναν τέτοιο τρόπο δεν μπορεί να ικανοποιήσει την απαιτητική σκέψη, γιατί αφήνει αναπάντητο το ερώτημα στο οποίο υποτίθεται ότι απαντά.
Παραμένει ως εκ τούτου ακέραια η απορία για την φύση του χώρου.
Αυτός είναι ο λόγος που μας αναγκάζει να αλλάξουμε μεθοδολογία στην προσπάθεια προσπέλασης της εννοίας και της πραγματικότητας του χώρου.
Πρέπει να βάλουμε σε παρένθεση την αντίληψη του χώρου ως περιέχοντος-φόντου-πλαισίου-
υποβάθρου που προηγείται οντολογικά και λογικά των αντικειμένων-πραγμάτων και να προσπαθήσουμε να ακολουθήσουμε την αντίστροφη διαδρομή.
Βλέπω ένα χωράφι, μια συστάδα δένδρων στην άκρη του, αμέσως μετά μια πλαγιά και πάνω της τα σπίτια ενός χωριού. Πιο πίσω στο βάθος και μέχρι εκεί που φτάνει το μάτι μια οροσειρά που κλείνει τον ορίζοντα. Όλα αυτά είναι ο χώρος: ο τρόπος που είναι τοποθετημένα, που συνέχονται, αλληλοδιεισδύουν, αλληλοσυμπλέκονται, που ενώνονται μέσα στην διαφορά τους συγκροτώντας ένα ενιαίο τόπο, ο τρόπος που το καθένα από αυτά τα στοιχεία γίνεται το φόντο του άλλου, ανάλογα με την οπτική γωνία του εποπτεύοντος υποκειμένου. Όσο μακριά και να κοιτάξουμε, όσο ευρεία και αν είναι η εποπτεία μας δεν βλέπουμε παρά αντικείμενα-έμψυχα και άψυχα- σχετιζόμενα μεταξύ τους. Τοιουτοτρόπως ο χώρος μετατρέπεται σε ένα απίστευτα πολύπλοκο και απροσδιόριστο δίκτυο σχέσεων αντικειμένων.
Ένα βουνό, τα δέντρα στον κάμπο, τα σπαρτά, το ποτάμι που διασχίζει το τοπίο, όλα αυτά συγκροτούν τον χώρο, αλλά όλα αυτά είναι πράγματα τοποθετημένα το ένα δίπλα στο άλλο σε στενή γειτνίαση, μολονότι η έκφραση αυτή δεν είναι ακριβής, διότι αυτά όλα συνωστιζόμενα σε μια τεράστια πυκνότητα και στενά συσχετιζόμενα είναι που συγκροτούν τον χώρο, είναι ο χώρος.
Άρα η ύπαρξη των πραγμάτων-αντικειμένων και η πυκνή συνάφεια και σχέση των αντικειμένων είναι που δομεί τον χώρο. Ο χώρος είναι μια άλλη ονομασία για ετούτη την πυκνή δόμηση και συνάφεια.
Θα μπορούσαμε λοιπόν να θεωρήσουμε τον χώρο ως μια μετωνυμία της συν-παράθεσης των αντικειμένων-πραγμάτων και των πολλαπλών συσχετίσεών τους.
Ο χώρος λοιπόν είναι αυτή η ύπαρξη των αντικειμένων και των σχέσεων που έχουν αυτά μεταξύ τους, είναι συνέπεια και όχι προαπαιτούμενο, δεν προηγείται οντολογικά ετούτων, απλώς η τυπική λογική και γενικότερα οι ανάγκες της εργαλειακής σκέψης και οι σκοπιμότητες των πρακτικών χειρισμών απαιτούν τον διαχωρισμό χώρου/πραγμάτων.
Επιπλέον ο χώρος είναι συνεχής χωρίς ρήγματα και κενά. Δεν μπορούμε να εντοπίσουμε καμία τομή εντός του χώρου. Τα λεγόμενα ΄΄κενά΄΄ δεν είναι τέτοια παρά μόνον υπό την έποψη της ασυνέχειας κάποιων κλάσεων αντικειμένων, πχ το δάσος διακόπτεται από ένα ποτάμι ή από ένα ξέφωτο. Ουσιαστικό κενό δεν υπάρχει και αυτό μας υποχρεώνει να θεωρήσουμε τον χώρο ως ένα συνεχές που δεν επιδέχεται χάσματα και ρηγματώσεις.
Η ορθολογικοποιούσα συνείδηση είναι αυτή που επιβάλλει κατατμήσεις για λόγους ευκολότερης προσέγγισης των διερευνώμενων από αυτήν αντικειμένων. Τα με αυτόν τον τρόπο όμως προκύπτοντα ερευνητικά πεδία-τοπογραφία, χωροταξία,κλπ- δεν πρέπει να λησμονούμε ότι συγκροτούνται τεχνητά και για συγκεκριμένους λόγους έξω από τα πλαίσια των οποίων απονομιμοποιείται πλήρως η χρήση των εν λόγω εργαλείων τμήσης(τεμαχισμού) .
Κάθε νέο αντικείμενο έρχεται να προσ-τεθεί, να τεθεί επάνω δηλ. να επι-τεθεί στο ήδη υπάρχον δίκτυο-περιβάλλον των προϋπαρχόντων αντικειμένων και να λάβει την θέση του εντός αυτού του δικτύου, συνυφαινόμενο, συν-τιθέμενο με αυτό. Αυτή όμως η νέα παρουσία-τοποθέτηση εντός του υπάρχοντος δικτύου προκαλεί αναδιοργανώσεις του χώρου, αναστατώνοντας τις παγιωμένες συνάφειες και τροποποιώντας τες. Οι έτσι προκύπτουσες αναδιατάξεις προσδίδουν στον χώρο ένα χαρακτήρα συνεχούς αναστάτωσης και έντασης.
Η διαρκής ανακατασκευή, αυτοαναδιοργάνωση του χώρου είναι επομένως άλλος ένας ουσιώδης χαρακτήρας του και αυτό γίνεται δυνατόν επειδή ο χώρος διαθέτει μια τρομερή πλαστικότητα ή ικανότητα στρέβλωσης.
Συνακόλουθα και παρόλη την πυκνότητα και τον παρατηρούμενο συνωστισμό, η φέρουσα ικανότητα του χώρου δείχνει ανεξάντλητη. Αυτή η διαπίστωση αμφισβητείται από τα πορίσματα της οικολογίας περί εξάντλησης των πόρων, ύπαρξης ανυπέρβλητων περιβαλλοντικών ορίων αλλά και από επιστημονικά σενάρια περί της αναπόφευκτης μακροπρόθεσμα καταστροφής του πλανήτη γη. Από την άποψη όμως του σύμπαντος χώρου, αυτές οι καταστροφές και τα όρια συνιστούν ένα εντοπισμένο επεισόδιο που λαμβάνει ή θα λάβει χώρα σε μια απειροελάχιστη γωνιά του χώρου με αμελητέα επίδραση στην κατάσταση και την πορεία του μεγα-χώρου. Επομένως ακόμη και αν ισχύει η θεωρία της εξάντλησης και της περιορισμένης φέρουσας ικανότητας για το γήινο μικροεπίπεδο, αυτή δεν μπορεί να τεκμηριωθεί, με τα μέχρι τώρα δεδομένα, για την μακροκοσμική διάσταση. Όμως ακόμη και στον δικό μας κόσμο μπορούμε να παρατηρήσουμε μια τεράστια δυνατότητα υποδοχής και αφομοίωσης συνεχώς νέων αντικειμένων-μορφών, δίνοντας την αίσθηση ενός χώρου δυνάμενου κατά κάποιο τρόπο να αυτοδιαστέλλεται για να κάνει συνεχώς ΄΄χώρο΄΄ και σε νέους ενοίκους και αφίξεις.
Παρεμπιπτόντως, ο δεύτερος νόμος της θερμοδυναμικής δεν φαίνεται να βρίσκει θέση στην εδώ υιοθετούμενη οπτική για ένα και μόνο λόγο. Η αύξουσα αταξία ή εντροπία του δεύτερου νόμου δεν συμβιβάζεται με την συνεχή μορφογένεση , και την, παράλληλη με την φθορά και εξαφάνιση, εμφάνιση και νέων ειδών που δικτυώνονται στον χώρο και τον αναδομούν, τον ανασυνθέτουν και τον αναζωογονούν διαρκώς.
Ως εδώ έχουμε αναδείξει κάποιους ουσιώδεις χαρακτήρες του χώρου. Συγκεφαλαιώνω: Σχεσιακότητα, συνεχές, πλαστικότητα, και διαρκής ανοικοδόμηση του εαυτού του, συμπεριλαμβάνονται στις κύριες ιδιότητες ή κατηγορήματα του χώρου.
Διευκρινίζω ότι μιλώ για τον πραγματικό χώρο και όχι για τον αφηρημένο-μαθηματικό χώρο.
Οι προαναφερθείσες επισημάνσεις εξαντλούν όλα όσα θα μπορούσαν να ειπωθούν για το είναι του χώρου; Σε καμία περίπτωση δεν θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε κάτι τέτοιο.
Η ικανότητα του χώρου να αυτοαλλοιώνεται επιτρέπει να εισαγάγουμε στον προβληματισμό μας την διάσταση του χρόνου, διότι ένας πάντα ταυτός με τον εαυτό του χώρος, θα ήταν αιωνίως ακίνητος, και σε έναν ακίνητο, αναλλοίωτο χώρο δεν μπορεί να επισυναφθεί ένας αντικειμενικός χρόνος παρεκτός με την υποκειμενική του διάσταση.
Θεωρητικά και εάν όλες οι μορφές-είδη που συγκροτούν τον χώρο παρέμεναν οι ίδιες εις τον αιώνα τον πάντα, μόνο ένας υποθετικός παρατηρητής που θα ταξίδευε από το ένα σημείο του χώρου στο άλλο θα μπορούσε να έχει μια αίσθηση χρονικής διαδοχής. Αυτή εξάλλου είναι και η περίπτωση του πλατωνικού θεατή του υπερουράνιου αναλλοίωτου κόσμου των αρχετυπικών ιδεών. Σε αυτή την περίπτωση η θεμελίωση ενός αντικειμενικού χρόνου καθίσταται εξαιρετική δύσκολη, μιας και η συναρμογή των πολλών υποκειμενικών-βιωματικών χρόνων είναι κατ’ ουσίαν ανεπίτευκτη.
(Παρέκβαση: Αυτή καθεαυτή η πλατωνικού τύπου πρόσβαση των καθ’ έκαστον υποκειμένων στον αληθινό κόσμο των ιδεών-μορφών δια της αναμνήσεως, προϋποθέτει νοητικές διαδικασίες αναγωγής ομοιόμορφες από όλα αυτά τα υποκείμενα που είναι εξαιρετικά αμφίβολο κατά πόσον μπορούν να πραγματοποιηθούν. Και ποιος εγγυάται ότι η δική μου ανάβαση προς εκείνον τον κόσμο είναι ορθότερη από την δική σου; Υποτίθεται ότι οι ψυχές κατά την προγενέστερη φάση της ύπαρξής τους ενδιαιτώντο στον ίδιο τόπο και εκεί εθεώντο τις ίδιες ουσίες, αλλά μιας και εκείνη η γνώση έχει λησμονηθεί και ξεθωριάσει, πως το κάθε υποκείμενο θα γνωρίζει ότι οι δικές του προσπάθειες βρίσκονται στον σωστό δρόμο; Συγκρίνοντάς τες με τις προσπάθειες των άλλων οδοιπόρων; Ανταλλάσσοντας εμπειρίες και απόψεις με αυτούς; Κι ακόμη κι έτσι γιατί οι δικές τους προσπάθειες να είναι πιο ορθές ως μέτρο σύγκρισης; Για να εκτιμηθεί με αντικειμενικότητα το ορθό/λάθος δύο γραμμών πλεύσης πρέπει να υπάρχει μια τρίτη γραμμή πλεύσης που να έχει γίνει αποδεκτό ως κανόνας ή μέτρο όλων των πλεύσεων και να αποτελεί το ύστατο κριτήριο, αλλά τέτοιο υπερ-κριτήριο δεν υπάρχει. Το πρόβλημα παραμένει αδάμαστο και καθίσταται ακόμη οξύτερο εάν μεταβούμε από τον αντικειμενικό ιδεαλισμό στις διάφορες εκδοχές του νεώτερου υποκειμενικού ιδεαλισμού).
Όμως σε αντίθεση με αυτόν τον στατικό, παγωμένο, θεωρητικά κατασκευασμένο χώρο, ο πραγματικός χώρος αυτομετασχηματίζεται διαρκώς. Νέες μορφές και είδη έρχονται να προσ-τεθούν στα ήδη υπάρχοντα, οι παλιές μορφές αλλοιώνονται ουσιωδώς, και οι μεταξύ τους σχέσεις δεν παγιώνονται ποτέ. Πάνω στο βράχο, φυτρώνουν βρύα και λειχήνες και αν προσέξουμε καλύτερα, σέρνεται ένα σκουλήκι. Ένας άνθρωπος με το κυνηγετικό του ντουφέκι στήνει καρτέρι πίσω από μια φυλλωσιά στο ίδιο περίπου σημείο που πριν από αναρίθμητα χρόνια παραμόνευε ένας τυραννόσαυρος το θήραμά του. Μια τεράστια κοσμόπολις με τα περίχωρά της καταβροχθίζει τον κάμπο και η κορυφή του διπλανού βουνού έχει ισοπεδωθεί από τις εγκαταστάσεις ενός στρατιωτικού αεροδρομίου.
Υπάρχει μια πραγματική αλλαγή που λαμβάνει χώρα με την συνδρομή του υποκειμένου αλλά και ανεξάρτητα από αυτό, και στην οποία βρίσκει έρεισμα η σύλληψη του χρόνου από τον άνθρωπο. Πρέπει να αποδεχθούμε μια αντικειμενική διάσταση του χώρου και του χρόνου και να μην τους θεωρούμε ως απλές υποκειμενικές μορφές ή σχήματα εποπτείας , χωρίς να παραβλέπουμε βέβαια και την υποκειμενική συνδρομή στην διαμόρφωση της εννοίας τους. Η σύνθεση ετούτη ασφαλώς και παραμένει ένα από τα μεγάλα ζητούμενα του στοχασμού.
Ο συνεχής, χωρίς χάσματα και ρήξεις χαρακτήρας του χώρου δεν πρέπει να εννοείται από εμάς σαν να έχει μια ομοιογενή και ομοιόμορφη φύση αλλά είναι καλύτερα να τον συλλογιζόμαστε σαν μια ενότητα μέσα στην πολυμορφία, των ειδών που τον συγκροτούν.
Μια τέτοια αντιμετώπιση του χώρου επομένως ανοίγει τον δρόμο και μπορεί να θεωρηθεί ως υποστηρικτική μιας απόπειρας διαφορετικής διαπραγμάτευσης και του προβλήματος του χρόνου.

Τετάρτη 13 Μαΐου 2009

Η Γκουέρνικα του Αφγανιστάν και του Πακιστάν

Του Άρη Χατζηστεφάνου
http://xstefanou.weebly.com/

Για τον πρόεδρο του Αφγανιστάν, «υπάρχει μόνος ένας δρόμος προς τις Ηνωμένες Πολιτείες», εξηγούσε ο ανταποκριτής του Ιντιπέντεντ στην Καμπούλ. Ακούγεται σαν ευφυολόγημα, αλλά ο συντάκτης του Ιντιπέντεντ μιλούσε κυριολεκτικά: από το σπίτι του Καρζάι μέχρι το αεροδρόμιο της αφγανικής πρωτεύουσας υπάρχει πλέον μόνο ένας δρόμος ο οποίος δεν βρίσκεται υπό τον απόλυτο έλεγχο των Ταλιμπάν. Ελάχιστοι πρόεδροι φεύγουν για ένα υπερατλαντικό ταξίδι χωρίς να γνωρίζουν εάν θα διατηρούν τη θέση τους στην επιστροφή. Και δυο από αυτούς, ο πρόεδρος του Αφγανιστάν Χαμίντ Καρζάι και του Πακιστάν Ασίφ Αλί Ζαρντάρι, βρέθηκαν αυτή την εβδομάδα στην Ουάσινγκτον για να ανανεώσουν την εξουσία τους με τις ευλογίες του Μπαρακ Ομπάμα.

Και αν οι υπόλοιποι ηγέτες του πλανήτη εκφράζουν την υποτέλειά τους στον Αμερικανό πρόεδρο κομίζοντας ακριβά δώρα και εμπορικές συμφωνίες, οι ηγέτες του Αφγανιστάν και του Πακιστάν είχαν να προσφέρουν μόνο το αίμα του λαού τους. Καθώς ο Ζαρντάρι προσγειωνόταν στις ΗΠΑ ο πακιστανικός στρατός ισοπέδωνε πόλεις και χωριά στην περιοχή Σγουάτ, κοντά στα σύνορα με το Αφγανιστάν. Οι επίσημες ανακοινώσεις ανέφεραν ότι από τις επιδρομές σκοτώθηκαν «170 μαχητές της Αλ Κάιντα σε διάστημα 24 ωρών» ενώ ο ΟΗΕ και ανθρωπιστικές οργανώσεις έκαναν λόγω για εκατοντάδες άμαχους νεκρούς και τουλάχιστον 300.000 πρόσφυγες οι οποίοι εγκατέλειπαν πανικόβλητοι τις εστίες τους». Οι εσωτερικοί πρόσφυγες θα προστεθούν στο περίπου μισό εκατομμύριο ανθρώπων που είχαν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν την ίδια περιοχή πριν από την έναρξη των βομβαρδισμών. Ουσιαστικά σε διάστημα λίγων εβδομάδων το Πακιστάν τη μεγαλύτερη ανθρωπιστική κρίση που γνωρίζει αυτή τη στιγμή ο πλανήτης.

Η επιδρομή ήταν φυσικά το δώρο που έπρεπε να φέρει στον Ομπάμα ο πρόεδρος του Πακιστάν, ο οποίος εδώ και μήνες δεχόταν σκληρές επιθέσεις από την αμερικανική κυβέρνηση για την αδυναμία της χώρας του να αντιμετωπίσει τους Ταλιμπάν που βρίσκουν καταφύγιο στα βόρεια της χώρας. Τις συγκεκριμένες πιέσεις ασκούσε η αμερικανίδα πρέσβης στην Ισλαμαμπάντ Αν Πάτερσον, η οποία λειτουργεί ως νέος Πιουριφόι συμμετέχοντας ενεργά στις πολιτικές εξελίξεις της χώρας.
Αυτό βέβαια που ελάχιστοι τολμούσαν να ψελλίσουν είναι ότι οι Ταλιμπάν έχουν πλέον την απόλυτη στήριξη του τοπικού πληθυσμού που τους αντιμετωπίζει ως την μόνη αντίσταση στα αμερικανικά και νατοϊκά στρατεύματα κατοχής, τα οποία βομβαρδίζουν και περιοχές του Πακιστάν. Σε πρόσφατη αναφορά που κατατέθηκε στο αμερικανικό Κογκρέσο σημειώνεται ότι οι από τους Αμερικανικούς βομβαρδισμούς σε πακιστανικό έδαφος έχουν σκοτωθεί τουλάχιστον 700 άμαχοι και μόλις 17 «συνεργάτες της Αλ Κάιντα». Με λουτρό αίματος όμως στιγματίστηκε και η μετάβασή του Αφγανού προέδρου στις ΗΠΑ. Η επίσκεψή του συνέπεσε με μια μικρή Γκουέρνικα στην επαρχία Φαράχ. Αυτή τη φορά δεν ήταν οι στρατηγοί του Χίτλερ που διέτασσαν την Λουτβάφε να ισοπεδώσει μια πόλη αλλά οι στρατηγοί του Πενταγώνου που έδιναν το πράσινο φως στα βομβαρδιστικά της αμερικανικής αεροπορίας. Από τους βομβαρδισμούς που διήρκεσαν σχεδόν δυο ώρες ξεθεμελιώθηκαν κυριολεκτικά τουλάχιστον τρία χωριά αφήνοντας πίσω τους 147 άμαχους νεκρούς.

Όταν η είδηση έφτασε στα διεθνή μέσα ενημέρωσης ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας Μπιλ Γκέιτς είχε το θράσος να αποδώσει αρχικά την ευθύνη σε ξεκαθάρισμα λογαριασμών (!) μεταξύ εμπόρων ναρκωτικών. Να σημειωθεί ότι η είδηση της απίστευτης σφαγής προκάλεσε εξέγερση σε αρκετές περιοχές του Αφγανιστάν την οποία η αστυνομία προσπάθησε να καταστείλει ανοίγοντας πυρ εναντίων διαδηλωτών. Η οργή των Αφγανών στρέφεται δικαιολογημένα εναντίων των ξένων στρατευμάτων κατοχής (μεταξύ των οποίων και ελληνικές δυνάμεις) αλλά και της κυβέρνησης Καρζάι.
Κομίζοντας, πάντως, τα αιματοβαμμένα δώρα τους στον αυτοκράτορα οι δυο ηγέτες πήραν τελικά την παράταση ζωής που ζητούσαν. Παρόλα αυτά ακόμη και στο εσωτερικό των ΗΠΑ πληθαίνουν όσοι θεωρούν ότι η πολιτική Ομπάμα η οποία ενοποιεί τις υποθέσεις του Αφγανιστάν και του Πακιστάν ως ένα ενιαίο μέτωπο στη μάχη κατά των Ταλιμπάν μπορεί να αποσταθεροποιήσει ολόκληρη την περιοχή. «Προκειμένου να διατηρήσει την κατοχή του Αφγανιστάν - μιας χώρας 30 εκατομμυρίων ανθρώπων- ο Ομπάμα δεν διστάζει να αποσταθεροποιήσει το Πακιστάν, με πληθυσμό 175 εκατομμύρια» έλεγε πρόσφατα ο πακιστανικής καταγωγής συγγραφέας Ταρίκ Αλί. Το βέβαιο είναι ότι η Ουάσινγκτον βλέποντας τον Ζαρντάρι να απονομιμοποιείται ακόμη και στα μάτια των ψηφοφόρων του δεν θα διστάσει να παρέμβει δυναμικά στην εσωτερική πολιτική σκηνή για να τον διατηρήσει στη θέση του.

Ήδη οι ναυαρχίδες του αμερικανικού Τύπου προωθούν συντονισμένα το σενάριο της διάλυσης του Πακιστάν και μιλούν για τον κίνδυνο να περάσουν τα πυρηνικά όπλα της χώρας στα χέρια των Ταλιμπάν και της Αλ Κάιντα. Πρόκειται φυσικά για σενάριο επιστημονικής φαντασίας με μοναδικό στόχο να δικαιολογήσει στην αμερικανική κοινή γνώμη τα 2,5 δισεκατομμύρια δολάρια που λαμβάνει ετησίως το καθεστώς της Ισλαμαμπάντ αλλά και να ενισχύσει τη θέση του Ζαρντάρι στο εσωτερικό. «Η χώρα δεν κινδυνεύει από την τρομοκρατία αλλά από τη διαφθορά, την ανεργία και την κατάρρευση του συστήματος υγείας και εκπαίδευσης» σημείωνε ο Ταρίκ Αλί. Πραγματικά ο Ζαρντάρι, ο χήρος της Μπεναζίρ Μπούτο ο οποίος τυχαίνει να είναι και πρόεδρος του Πακιστάν, βλέπει τις λαϊκές κινητοποιήσεις να κλιμακώνονται για μια ακόμη φορά Ουσιαστικά λοιπόν η Ουάσινγκτον καλείται να διασώσει τον πρόεδρο του Πακιστάν τόσο από το λαό του όσο και από το πανίσχυρο κατεστημένο του στρατού και των μυστικών υπηρεσιών. Το κατεστημένο δηλαδή το οποίο στο παρελθόν δημιούργησε το φαινόμενο Ταλιμπάν και τώρα καλείται να προδώσει το τέκνο του.


Εφημερίδα ΠΡΙΝ 10/5/2009

Τρίτη 5 Μαΐου 2009

Θριάσιο εκπέμπει SOS

Φτάνει πια!

Το Θριάσιο πεδίο αργοπεθαίνει περιβαλλοντικά και, ταυτόχρονα, δηλητηριάζει με τους ρύπους του ολόκληρο το λεκανοπέδιο.

Αντί να κηρυχθεί κατάσταση έκτακτης ανάγκης για να αναστραφεί αυτή η κατάσταση, γινόμαστε μάρτυρες μιας νέας τεράστιας επέμβασης, που θα αποτελειώσει ότι έχει απομείνει ζωντανό:

  • με την εδαφική επέκταση και γιγάντωση του διυλιστηρίου των ΕΛ.ΠΕ. (πρώην ΠΕΤΡΟΛΑ), στην Ελευσίνα
  • με την κατασκευή κολοσσιαίας μονάδας ηλεκτροπαραγωγής (880 MW), στην Ελευσίνα, με τη σύμπραξη ΔΕΗ – ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΚΗΣ
  • με την κατασκευή χωματερής επικίνδυνων βιομηχανικών αποβλήτων, στο καταπράσινο Μελετάνι της Μάνδρας
  • με το σχεδιασμό νέας μονάδας ηλεκτροπαραγωγής (390 MW), σε απόσταση αναπνοής από τον οικισμό της Ν. Περάμου, με τη σύμπραξη ΕΛ.ΠΕ. – EDISON
  • με τη μετεγκατάσταση των δεξαμενών του Περάματος στο στρατόπεδο Ξηρογιάννη στον Ασπρόπυργο
Οι νέες δραστηριότητες θα πολλαπλασιάσουν το πρόβλημα των μεταφερόμενων ρύπων, που θα αγκαλιάσουν ολόκληρο το λεκανοπέδιο. Ταυτόχρονα, θα εντείνουν τις πιέσεις για τη σταδιακή περιβαλλοντική υποβάθμιση και των γειτονικών περιοχών.

Εκείνο, όμως, που τις κάνει πρόβλημα ολόκληρης της Αττικής είναι το εξής: ότι είναι γέννημα – θρέμμα μιας πολιτικής αντίληψης, που έχει θεοποιήσει την κατανάλωση ενέργειας, το Ι.Χ. αυτοκίνητο και τον κλιματισμό. Της ίδιας πολιτικής, που την ίδια στιγμή:

  • οδηγεί στην καταστροφή (και) τον Υμηττό, με το νέο τεράστιο δίκτυο αυτοκινητοδρόμων ταχείας κυκλοφορίας
  • συνεχίζει να συντηρεί και να επεκτείνει το μοντέλο της τερατούπολης, με τα ενεργοβόρα κτίρια, με την παντελή έλλειψη ελεύθερων χώρων και πρασίνου και με την κυριαρχία του Ι.Χ..

Οι πολίτες της Αττικής δεν ξεγελιούνται πια!

Αυτό που συμβαίνει δεν είναι ένα τοπικό πρόβλημα του Θριασίου. Με τους συμπολίτες μας στο Θριάσιο δεν μας δένουν, μόνο, “δεσμοί ρύπων”. Μας δένουν οι δεσμοί της αλληλεγγύης και της κοινής ελπίδας για μια ζωή σε ένα ανθρώπινο περιβάλλον. Μας δένει η ανάγκη να ενώσουμε τις δυνάμεις μας, για να μπορέσουμε να αποτρέψουμε την ισοπεδωτική επέλαση των μεγάλων οικονομικών συμφερόντων. Και θα το αποδείξουμε στην πράξη!

Πάρτε μέρος στη συνάντηση ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης

την Παρασκευή 8/5/2009, στις 8 μ.μ.

στο κοινωνικό χώρο Nosotros (Θεμιστοκλέους 66, Αθήνα)

Επιτροπή αγώνα κατά των επεκτάσεων των ΕΛ.ΠΕ. * Διαρκής κίνηση Χαϊδαρίου * Korydallos.blogspot.com * ΟΙΚΟ.ΠΟΛΙ.Σ. Χαϊδαρίου * Παναττικό δίκτυο κινημάτων πόλης

Περιβαλλοντικός φυσιολατρικός σύλλογος Περιστερίου * Πολίτες της Αττικής για την ενέργεια

Δευτέρα 4 Μαΐου 2009

Panos Katsimixas-To sundromo tis Stokholmis



«Γιατί ψηφίζουν οι φτωχοί αυτούς που τους πηδάνε
κι ύστερα βγαίνουν με πανό και λένε πως πεινάνε;
Βγαίνουν ζητάνε χίλια δυο και παίρνουν ό,τι κάτσει
η εξουσία χασκογελάει και τους κλωτσάνε οι μπάτσοι»

Μουσική – Στίχοι: Πάνος Κατσιμίχας

Τετάρτη 29 Απριλίου 2009

Γιάννης Ρίτσος – Πρωτομαγιά 2009, 100 χρόνια από τη γέννησή του.

Αναδημοσιεύουμε από τον ΟΙΚΟ.ΠΟΛΙΣ

Φωτογραφία που εμπνεύστηκε ο Ρίτσος τον Επιτάφιο.

To ιστορικό του Επιταφίου. Στη Θεσσαλονίκη από τον Μάρτιο του 1936 είχαν αναπτυχτεί απεργιακές αγώνες σε διάφορους κλάδους. Την Πρωτομαγιά οι αγώνες κλιμακώνονται και η ανάπτυξή τους έκαναν την τότε κυβέρνηση να δώσει την εντολή στη χωροφυλακή να χτυπήσει στο ψαχνό στις 9 Μαΐου. Ο πρώτος νεκρός ήταν ο Τάσος Τούσης. Οι σύντροφοί του παίρνουν τον νεκρό, τον βάζουν πάνω σε μια πόρτα και τον μεταφέρουν λίγο πιο πέρα. Εκεί τον βλέπει η μάνα ξαπλωμένο, γονατίζει και αναρωτιέται με τα χέρια «γιατί»? Σε αυτήν τη κίνηση την φωτογραφίζει κάποιος και την επόμενη ημέρα η φωτογραφία με το νεκρό απεργό και την γονατιστή μητέρα δημοσιεύεται στο Ριζοσπάστη. Βλέπει τη φωτογραφία ο Ρίτσος με την τραγική μάνα και το νεκρό γιό, εμπνέεται και γράφει το κλασικό έργο Επιτάφιος «Γιέ μου σπλάχνο των σπλάχνων μου….».

Αφιέρωμα από το ΩΣ3

Πέμπτη 23 Απριλίου 2009

Νέα Επιδότηση στις επιχειρήσεις

Ανακύκλωση ανέργων και προγράμματα με ημερομηνία λήξης, χρηματοδότηση επιχειρήσεων με 2,5 δισ. ευρώ και παραπέρα εμβάθυνση της ευελιξίας σε όλες τις μορφές της, είναι το πακέτο που παρουσίασε, χτες, η υπουργός Απασχόλησης Φάνη Πάλλη - Πετραλιά, στο όνομα αντιμετώπισης της ανεργίας. Ετσι, παρέχει στους εργοδότες πάμφθηνη εργασία, χωρίς κανένα ουσιαστικό μέτρο στήριξης των ανέργων.

http://www1.rizospastis.gr (24/4/2009)

Πρωί πρωί με τη δροσούλα.....και μάθαμε για την παραπάνω είδηση. Το νέο "μέτρο" για την αντιμετώπιση της κρίσης από την κυβέρνηση των διεφθαρμένων και ανίκανων γελωτοποιών. Μετά από το δωράκι των 28 δισ. στις τράπεζες τώρα προχωράνε σε νέες επιδοτήσεις των επιχειρήσεων που θα κόβουν ένα ημερομίσθιο. Όποιος άπληστος εργοδότης δεν είναι διατεθειμένος να μειώσει τα κέρδη του και αντ’ αυτού αποφασίζει να μειώσει τις ώρες εργασίας στην επιχείρηση του, άρα και το μισθό των εργαζομένων θα επιδοκιμάζεται από την κυβέρνηση. Θα πληρώνουμε εμείς οι φορολογούμενοι το ένα ημερομίσθιο για να μην πληγούν τα κέρδη του εργοδότη. Για άλλη μια φορά επιβεβαιώνεται ότι η κρίση θα πλήξει κατά κύριο λόγο μισθωτούς, συνταξιούχους, αυτοαπασχολουμένους και μικροεπιχειρήσεις και θα αφήσει ανεπηρέαστους μεσαίους και μεγαλοκαρχαρίες. Το ίδιο συνέβη και με τις τράπεζες όπου το κράτος είχε τη δυνατότητα να εξαγοράσει το μισό τραπεζικό σύστημα και μάλιστα από την αγορά, από το ίδιο το χρηματιστήριο αφού η «ελεύθερη αγορά» είχε καταβαραθρώσει τις τιμές των μετοχών των τραπεζών. Αντ’ αυτού προτίμησε το δώρο των 28 δισ. ώστε οι τράπεζες, άκουσον άκουσον, να προβούν σε φθηνό δανεισμό. «Τρέξε κόσμε τώρα για φθηνά δάνεια». Η κοροϊδία δεν έχει τελειωμό. Δεν πρόκειται για τίποτε άλλο παρά για μία ακόμη σφοδρή αναδιανομή του εθνικού πλούτου υπέρ του μεγάλου κεφαλαίου και εις βάρος του λαού. Επιδοτήσεις προς του αγρότες, τους ανέργους, τις μανάδες όλα απαγορεύονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτές όμως τις επιδοτήσεις (επιχειρήσεις-τράπεζες) οι χαρτογιακάδες τις επικροτούν.

Πρόκειται για κατάλοιπα των Reagonomics και του θατσερισμού ή διαφορετικά των οικονομικών της προσφοράς-ύφεσης σύμφωνα με τα οποία, μεταξύ όλων των άλλων, πριμοδοτούμε τις επιχειρήσεις ώστε να παραγάγουν περισσότερο για να μεγεθυνθεί το προϊόν προς όφελος όλων. Μία απίστευτη επινόηση-κοτσάνα η οποία έχει αποτύχει πανηγυρικά (ως προς τους θεωρητικούς της στόχους) Από την άλλη έχει επιτύχει πανηγυρικά ώστε να κάνει τους πλούσιους πλουσιότερους και τους φτωχούς φτωχότερους. Το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης, ανακάλυψε τώρα, αυτό που πολλές πλέον χώρες απορρίπτουν, την πριμοδότηση των επιχειρήσεων, την με πάσα θυσία πριμοδότηση του κεφαλαίου. Ούτε την νομπελίστα την κυρία Krugman* δεν έχουν λάβει υπόψη οι αθεόφοβοι.


* Δήλωση στη βουλή του guru των οικονομικών, μεγάλου, οικονομικού εγκέφαλου, φυσικού μετεωρολόγου ηλεκτρονικού ραδιοηλεκτρολόγου και πάνω απ’ όλα υφυπουργού εθνικής οικονομίας και οικονομικών κ. (κου)Μπούρα.


Τετάρτη 22 Απριλίου 2009

ΙΕΡΑ ΟΔΟΣ

Μία αξιέπαινη προσπάθεια του http://www.ieraodo.blogspot.com/

Ο Αμερικανός συγγραφέας Χένρι Μίλερ γράφει το 1939 επισκεπτόμενος της Ελλάδα: «Πολλές φορές, ακολουθώντας την Ιερά Οδό από το Δαφνί προς τη θάλασσα, νόμισα πως τρελαίνομαι. (…) Δεν έπρεπε να κυλάμε με αμάξια στην Ιερά οδό, όπως σ’ έναν αυτοκινητόδρομο τούτο είναι μια ιεροσυλία. Έπρεπε να βαδίζουμε, να βαδίζουμε, όπως οι άνθρωποι των αλλοτινών καιρών, και ν’ αφήνουμε όλο μας το είναι να πλημμυρίζει από φως. Δεν βρίσκεται κανείς εδώ σ’ έναν από τους μεγάλους δρόμους της χριστιανοσύνης. Αυτό τον δρόμο τον χάραξαν πόδια παγανιστικά, πόδια ευλαβικά, πορευόμενα προς τη μύηση, προς την Ελευσίνα…». (Φιλολογικές διαδρομές στην Ελλάδα, ΠΑΤΑΚΗΣ).


ΙΕΡΑ ΟΔΟΣ
Οδός της αρχαιότητας που συνέδεε την Αθήνα με την Ελευσίνα. Είχε μήκος 22 χιλιομέτρων Ξεκινούσε από την Ιερά Πύλη του Κεραμικού και κατέληγε στο ιερό της Ελευσίνας. Από την οδό αυτή περνούσε η πομπή των Ελευσίνιων Μυστηρίων και γι αυτό ονομάστηκε Ιερά Οδός.
Ο περιηγητής Πολέμων και ο Παυσανίας έχουν περιγράψει ότι επί της Ιεράς Οδού υπήρχαν ναοί, βωμοί, αγάλματα θεών, ηρώα, τάφοι και ανδριάντες πολιτών.
Οι ξένοι περιηγητές, λογοτέχνες και χαρτογράφοι περιγράφουν με δέος τον Ελαιώνα της Αθήνας. Η Ιερά Οδός αποτελούσε έως και το 1955 την μοναδική αρτηρία οδικής επικοινωνίας της Αθήνας με την Δυτική Αθήνα και με την Πελοπόννησο.


ΘΕΣΕΙΣ – ΣΗΜΕΙΑ ΜΕ ΕΙΔΙΚΟ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ
Ναός Δήμητρας και Κόρης Αθηνών, Ακρόπολις Αθηνών, Ελευσίνιον, Αρχαία Αγορά, Κεραμεικός (Ιερά Πύλη, Δίπυλον, Κατάληξη Δημοσίου Σήματος, Ναός Αγίας Τριάδας), Κτήμα Χασεκή με Κονάκι και Κρήνη στον χώρο του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Ι. Ναός Αγίου Σάββα (θέση Ιερής Συκιάς και Ναού Δήμητρας)/ Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου (θέση Ναού Διός)/ Θέση Τύμβου Kaupert/ Κορυφή Προφήτη Ηλία με Ιερό Ναό/ Μονή Δαφνίου (θέση ναού Απόλλωνος ή Φορβά)/ Ιερόν Αφροδίτης2/ Μαρμάρινος Λίθος στον Λόφο Ηχούς (αρχαίο όριο Αθηνών – Ελευσίνος)/ Μαρμάρινος Λίθος με επιγραφή/ Πύργος – Τύμβος Ασπροπύργου/ Ρωμαϊκή Γέφυρα Ελευσινιακού Κηφισού/ Ιερός Ναός Αγίου Ζαχαρία (πιθανή θέση Ναού Τριπολέμου)/ Ιερόν Δήμητρας και Κόρης/ Αρχαίο Λιμάνι Ελευσίνος.»

Κυριακή 12 Απριλίου 2009

Εργοστάσιο Χωρίς Αφεντικό

Από την http://www.tvxs.gr/v9442

Το εργοστάσιο κεραμεικών του Luigi Zanon, ιδρύθηκε το 1980 στη Αργεντινή. Κατά τη μεγάλη οικονομική κρίση της χώρας όμως, το 2001, αποφασίζει να κλείσει. Οι εργάτες μη θέλοντας να χάσουν τη δουλειά τους καταλαμβάνουν το εργοστάσιο και ξεκινούν την αυτοδιαχείρισή του. Παρακολουθείστε το ντοκιμαντέρ για την Zanon, ή όπως αποκαλείται σήμερα, FaSinPat, δηλαδή «εργοστάσιο χωρίς αφεντικά».

Το εργοστάσιο χτίστηκε σε δημόσια γη και με δημόσια κονδύλια. Το 2001 όταν αποφασίζεται το κλείσιμό του, οι εργάτες βρίσκονταν ήδη με πολλούς μισθούς απλήρωτους.

Η κατάληψη του εργοστασίου έγινε χωρίς αντίσταση από τον πρώην ιδιοκτήτη και έτσι ξεκίνησε η αυτοδιαχείριση χωρίς προϊσταμένους και managers, με τις αποφάσεις να λαμβάνονται συλλογικά, σε εργατικά συμβούλια.

Ένα τολμηρό πείραμα που επιχειρήθηκε μέσα από την απόγνωση των εργατών, καταλήγει επιτυχές. Ένα χρόνο αργότερα η Αργεντινή βγαίνει από την κρίση και το εργοστάσιο είναι κερδοφόρο. Όμως ο παλιός ιδιοκτήτης, Luigi Zanon, προσπαθεί να το ανακτήσει, με νόμιμους και παράνομους τρόπους.

Πέμπτη 9 Απριλίου 2009

Η ΔΙΑΜΑΧΗ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗ-ΦΩΤΟΠΟΥΛΟΥ (2)

Απάντηση στο σχόλιο του Πάνου

Καταρχήν θέλω να εκφράσω την χαρά μου που ένα μέλος της ομάδας ΠΔ της Αθήνας διαβάζει το blog μας. Διαβάζω ανελλιπώς το περιοδικό, τα άρθρα του Φωτόπουλου στην Ελευθεροτυπία είκοσι τόσα χρόνια τώρα, καθώς και τις παλιότερες προσπάθειες με τα περιοδικά Κοινωνία και Φύση και Δημοκρατία και Φύση.
Προεισαγωγικά και για να αποφύγω κάθε παρεξήγηση διευκρινίζω ότι θεωρώ την προσπάθεια του Τάκη Φωτόπουλου ως μια από τις σημαντικότερες διεθνώς για την συγκρότηση ενός ριζοσπαστικού κινήματος που στοχεύει στη δημιουργία μιας περιεκτικής δημοκρατίας. Ξεκαθαρίζω επιπλέον ότι δεν είμαι καστοριαδικός, εάν αυτού του είδους οι χαρακτηρισμοί έχουν κάποια σημασία. Απλούστατα στοχαστές όπως ο Καστοριάδης, ο Μπούκτσιν, αλλά και αρκετοί άλλοι αποτέλεσαν για μένα, σπουδαίους πνευματικούς οδοδείκτες που προσανατόλισαν την σκέψη μου, και με βοήθησαν, συνεχίζοντας να το κάνουν, να απεμπλακώ από δογματισμούς και προσκολλήσεις του προσωπικού μου παρελθόντος. Με αυτήν την έννοια προσεγγίζω το έργο τους και όχι από την σκοπιά του φανατικού υπερασπιστή του έργου του ενός ή του άλλου εξ αυτών.
Μετά από αυτά τα εισαγωγικά σχόλια, προχωρώ στον σχολιασμό της σύντομης απάντησης στο άρθρο μου που είχε σαν θέμα του την διαμάχη του εκλιπόντος στοχαστή με τον Φωτόπουλο, προσπαθώντας να είμαι κι εγώ όσο πιο σύντομος μπορώ.
Στο εναρκτήριο σχόλιο διατυπώνεις την άποψη ότι΄΄ ένα ετερόνομο σύστημα δεν μπορεί να έχει αυτό καθεαυτό αυτόνομες συνιστώσες΄΄ και ότι ΄΄ η αυτονομία έρχεται πάντα απ’ έξω από την ετερονομία΄΄. Θα παρακάμψω εδώ όλη την πλούσια βιβλιογραφία πάνω στο θέμα της σχετικής ή μερικής αυτονομίας του εποικοδομήματος σε συνάρτηση με την οικονομική υποδομή του εκάστοτε κοινωνικού σχηματισμού, μιάς και εντός του πλαισίου αυτής της προβληματικής τίθενται ως δεδομένες η ύπαρξη μιάς οικονομικής υποδομής και ενός εποικοδομήματος , ως χωριστών τομέων όπου η πρώτη σε τελευταία ανάλυση προσδιορίζει το δεύτερο, και με την οποία εγώ διαφωνώ.
Θα επικεντρώσω την προσοχή μου στην ίδια την σύλληψη του δεσμού ή καλύτερα της έλλειψης δεσμού που εγκαθιδρύεις μεταξύ ετερονομίας και αυτονομίας. Τις αντιμετωπίζεις ως ξεχωριστές οντότητες μη έχουσες καμία σχέση μεταξύ τους και ως αναπτυσσόμενες ανεξάρτητα η μία από την άλλη. Σε αυτή την προοπτική η αυτονομία έρχεται απ’ έξω-από πού άραγε; Σε ποιο έδαφος βλασταίνει; που αναπτύσσεται; και γιατί να χτυπήσει την πόρτα της ετερονομίας; Ποιος ο λόγος να το κάνει και να μην μείνει εκεί που βρίσκεται αντί να πάει να μολυνθεί από την επαφή της με την ετερονομία; Πότε σε ποια περίοδο της ιστορίας ένα καινούργιο πρόταγμα αναπτύχθηκε έξω από το εκάστοτε ισχύον κοινωνικό σύστημα; Και τι σημαίνει στα πλαίσια του κοινωνικοϊστορικού κόσμου η άποψη της απ’ έξω εισαγωγής μιάς ιδέας, ενός κινήματος, μιάς στάσης ζωής; Ταυτολογικό πλην όμως αληθές: Ό, τι συμβαίνει εντός αυτού του πεδίου, συμβαίνει εντός αυτού του πεδίου, πέραν τούτου ουδέν, ούτε επείσακτο ούτε και παρείσακτο μπορεί να είναι.
Εάν παρά ταύτα εννοείς, στα πλαίσια μιας στρουκτουραλιστικού τύπου προσέγγισης, ότι η διάζευξη αυτονομία/ετερονομία είναι του ιδίου τύπου με εκείνες των αρσενικού/θηλυκού, ζεστού/κρύου, άσπρου/μαύρου, θετικού/αρνητικού , θεωρουμένων όλων ετούτων ως απόλυτων, κάθετων, απαράκαμπτων και πάγιων διαχωριστικών τομών, θα έλεγα ότι αυτή είναι μια καθαρά φορμαλιστική και κενή περιεχομένου λογική που δεν εξηγεί τίποτα και δεν βγάζει πουθενά.
Γιατί τότε πως θα προσεγγίζαμε την αναγέννηση, τον διαφωτισμό, τα χειραφετιστικά κινήματα του 18ου και του 19ου αιώνα, τα κινήματα της δεκαετίας του ΄60, που όλα σημάδεψαν και συνδιαμόρφωσαν το πρόσωπο του νεωτερικού κόσμου; Από πού ήρθαν; Δεν γεννήθηκαν, δεν αναπτύχθηκαν εντός του ορίζοντα της εποχής τους;
Εγώ νομίζω ότι η αυτονομία ως κίνημα, πνευματική στάση, αμφισβήτηση των ΄΄ειδώλων΄΄ της φυλής, δηλαδή της θεσμισμένης παράστασης του κόσμου και των εκμεταλλευτικών θεσμών, συνυπήρξε σε σχέση συνεχούς και δημιουργικής έντασης με την ετερονομία και την ΄΄μόλυνε΄΄ επαρκώς έτσι ώστε να μπορούμε εμείς σήμερα να διαδηλώνουμε, να εκφράζουμε τις διαφωνίες μας, να σκεφτόμαστε κριτικά και να συζητούμε για τους όρους διαμόρφωσης ενός ριζοσπαστικού κινήματος.
Όλα αυτά δεν συνιστούν μια μερική και επισφαλή, έστω, πραγμάτωση των βλέψεων για μια αυτόνομη κοινωνία; Όλα αυτά δεν παρέχουν την βάση, την έστω εύθραυστη και πάντα διαμφισβητούμενη από τις δυνάμεις του κατεστημένου, για την περαιτέρω διεύρυνση και ενδυνάμωση της προσπάθειας για μια κοινωνία ελευθερίας, ισότητας και δικαιοσύνης;
Την άποψή σου ότι η αυτονομία έρχεται απέξω από την ετερονομία, αποπειράσαι να την ενισχύσεις επικαλούμενος την σύμφωνη γνώμη των Φωτόπουλου και Καστοριάδη. Θα ήθελα να μου παραθέσεις τα συγκεκριμένα χωρία από το έργο των δύο, που αποδεικνύουν την συμφωνία τους με τα λεγόμενά σου επ’ αυτού.
Συνεχίζοντας, δηλώνεις ότι αυτό που κάνει ο Φωτόπουλος είναι να ΄΄δείχνει τις αντικειμενικές τάσεις μέσα στο σύστημα….. σε σχέση με τις υποκειμενικές τάσεις που αναπτύσσονται μέσα στην κοινωνική πάλη΄΄ και από τη σύγκρουση των οποίων ΄΄ προκύπτει κάθε φορά η κοινωνική-οικονομική πραγματικότητα΄΄ και συνεχίζεις εξάγοντας το συμπέρασμα ότι ο Φωτόπουλος εξηγεί την μετάβαση από τη φιλελεύθερη στην κρατικιστική περίοδο της νεωτερικότητας και από εκεί στη σημερινή φιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση, σε αντίθεση με τον Καστοριάδη, ο οποίος καταφεύγοντας, κατ’ εσέ, στην παντοδυναμία των υποκειμενικών συνθηκών και του φαντασιακού, αδυνατεί να το κάνει διότι αγνοεί την αλληλεπίδραση υποκειμενικών με τις αντικειμενικές συνθήκες.
Τα ζητήματα που ανακινούνται από την σχετική προβληματική είναι εξαιρετικά περίπλοκα και δεν πιστεύω ότι μπορεί κανείς να τα επιλύσει στα περιορισμένα πλαίσια ενός blog, μιάς και απαιτείται μια πολύ εκτεταμένη και συστηματική διαπραγμάτευσή τους. Παρόλα αυτά θα κάνω μερικές επισημάνσεις για να μην θεωρηθεί ότι υπεκφεύγω.
Κύριο μέλημά μας πρέπει να είναι η αποφυγή του αμαρτήματος της λήψης του ζητουμένου, το οποίο και διαπράττεται όταν από την δικαιολογημένη επιθυμία μας να κλείσουμε κάποια θεωρητικά ζητήματα στα γρήγορα, σπεύδουμε να αποδεχθούμε αβασάνιστα διαμφισβητούμενες απόψεις.
Επί του προκειμένου, η διαλεκτική αντικειμενικών-υποκειμενικών τάσεων και συνθηκών δεν είναι καμία εφεύρεση του Φωτόπουλου ούτε και η αδυναμία του Καστοριάδη οφείλεται στην άγνοια αυτής της υποτιθέμενης διαλεκτικής καθώς και στην υπερβολική βαρύτητα που αυτός αποδίδει στις υποκειμενικές συνθήκες και στο φαντασιακό. Εν πρώτοις η υπαγωγή κάποιων φαινομένων στην έννοια των αντικειμενικών συνθηκών και η αντίστοιχη υπαγωγή κάποιων άλλων κλάσεων φαινομένων στην έννοια των υποκειμενικών συνθηκών δεν είναι δεδομένη και αυτονόητη και η ίδια η διάκριση αντικειμένου/υποκειμένου είναι εν πολλοίς απόλυτη και παραπλανητική.
Διότι όλα εκείνα που συνιστούν αντικειμενικές συνθήκες και τάσεις δεν είναι τίποτα παραπάνω από ιδέες, αξίες, βλέψεις, αποτελέσματα διαπάλης των τάξεων, που ενσωματώθηκαν στους θεσμούς και στο γενικότερο κοινωνικό-οικονομικό-πολιτικό-
πολιτιστικό περιβάλλον εντός του οποίου καλούνται να δράσουν τα σημερινά υποκείμενα-άτομα, ομάδες, στρώματα, τάξεις- δηλαδή δεν είναι τίποτα παραπάνω από την δράση των υποκειμένων προγενεστέρων περιόδων, και μέσα σε αυτό το έτσι διαμορφωθέν περιβάλλον καλούνται να ενεργοποιηθούν τα σημερινά υποκείμενα. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει υποκείμενο και αντικείμενο, αλλά ότι πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί με την χρήση των όρων, την λειτουργία τους, και με το τι πραγματικά σημαίνουν. Ακόμη ριζικότερα οι ίδιοι οι όροι αντικείμενο, υποκείμενο, τάση, κουβαλούν μια βαριά ιστορία, κι απαιτείται μια εξαντλητική εργασία διαύγασης προτού αποφασίσουμε να τους χρησιμοποιήσουμε. Παραδείγματον χάριν τι είναι ένα αντικείμενο, πως συγκροτείται, πως προσλαμβάνεται από ένα υποκείμενο, που είναι με τη σειρά του τι, τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάτι συνιστά μια τάση, ιδίως ΄΄αντικειμενική τάση΄΄κλπ, κλπ. Εάν με αντικειμενική τάση εννοούμε την κυρίαρχη ροπή, κλίση, διάθεση, την επικρατούσα στην υπό εξέταση χωροχρονική περίοδο, τότε θα πρέπει να ξέρουμε ή να πιστεύουμε ότι ξέρουμε τι σημαίνει ο προσδιορισμός κυρίαρχη ή επικρατούσα, ποιος αποφάσισε ότι αυτή η συγκεκριμένη τάση είναι η επικρατούσα και με ποια κριτήρια, διότι σε κάθε κοινωνικό περιβάλλον υπάρχουν περισσότερες από μια τάσεις, και διαφορετική είναι η αξιολόγηση της βαρύτητάς τους από διαφορετικούς παρατηρητές.
Προσέτι η όλη συζήτηση παραπέμπει και στη διαμάχη σχετικά με το επαναστατικό στοιχείο στη σκέψη του Μαρξ, δηλαδή με τον τονισμό της ανθρώπινης δραστηριότητας, ως δημιουργού της ιστορίας μέσα σε καθορισμένες συνθήκες. Η ιδέα αυτή τι σημαίνει; Ή ότι η κάθε ιστορική δραστηριότητα λαμβάνει χώρα σε ένα δεδομένο χώρο, σε δεδομένες περιστάσεις κλπ, με δυο λόγια υπό αναγκαίες συνθήκες, οι οποίες ταυτοχρόνως την περιορίζουν, αλλά αν το πούμε αυτό προφανώς και κομίζουμε γλαύκα εις Αθήνας, επειδή η προφάνεια της διαπίστωσης την καθιστά τετριμμένη- ή ότι αυτές οι καθορισμένες συνθήκες είναι και καθοριστικές, δηλαδή εκτός από αναγκαίες είναι και επαρκείς, το οποίο και αποτελεί την ιδέα του Μαρξ και το οποίο εφόσον αληθεύει, μετατρέπει σε ανοησία την ιδέα ότι οι άνθρωποι είναι οι δημιουργοί της ιστορίας, η οποία εν τοιαύτη περιπτώσει καθίσταται μια τερατώδης ντετερμινιστική αλληλουχία και συνακόλουθα οι ιδέες: αλήθεια/αξία/επιλογή/ευθύνη μετατρέπονται σε απλές αυταπάτες, αδιαφανείς για τους ίδιους τους φορείς τους.
Όσο για τις αντικειμενικές τάσεις που εσύ θεωρείς ότι ο Φωτόπουλος δείχνει μέσα στο σύστημα της καπιταλιστικής οικονομίας της αγοράς δυστυχώς δεν βλέπω καμία νέα προσέγγιση πέρα από τις κοινοτοπίες περί δήθεν αλληλεξάρτησης μεταξύ αντικειμενικών-υποκειμενικών συνθηκών, που εμείς οι νέοι της μεταπολίτευσης τις βρίσκαμε ήδη στα χοντροκομμένα εισαγωγικά εγχειρίδια στο μαρξισμό λενινισμό των εκδόσεων της Σύγχρονης Εποχής.
Έρχομαι τώρα στην κριτική που ασκείς στο καστοριαδικό φαντασιακό, και στην δήθεν καταφυγή του στην παντοδυναμία των υποκειμενικών συνθηκών που άλλωστε δείχνεις να τις εξισώνεις στη σκέψη σου με αυτό.
Πρόκειται για γνωστή κατηγορία από το παρελθόν, με τον Μάρει Μπούκτσιν να πρωταγωνιστεί σε αυτήν και την δική του φιλοσοφία περί διαλεκτικού νατουραλισμού στην οποία κάποτε είχε εξάλλου ασκήσει κριτική, και πολύ σωστή κατά την γνώμη μου, και ο Φωτόπουλος. Τώρα βέβαια την αναπαράγουν με μεγάλη άνεση και οι Φωτόπουλος-Κουμεντάκης.
Εάν θέλουμε να μιλήσουμε λοιπόν για παρανόηση, εδώ είναι ο κατάλληλος τόπος για να την ανακαλύψουμε. Και εξηγούμαι. Ο Καστοριάδης ουδέποτε εξίσωσε τις υποκειμενικές συνθήκες με το φαντασιακό ούτε άλλωστε απέδωσε παντοδυναμία στις υποκειμενικές συνθήκες. Άλλο πράγμα έλεγε ο μακαρίτης. Όσο πιο συνοπτικά μπορώ, γιατί ανοίγουμε τεράστια θέματα εδώ.
Για τον Καστοριάδη λοιπόν, το κοινωνικό είναι τελείως άλλο πράγμα από τα υποκείμενα και τελείως άλλο πράγμα από πολλές διυποκειμενικότητες. Μόνο μέσα και χάρη στο κοινωνικό ένα υποκείμενο είναι δυνατό. Το κοινωνικό είναι ανώνυμο συλλογικό πάντοτε ήδη θεσμισμένο, εντός και δια του οποίου μπορούν να εμφανιστούν υποκείμενα που άλλωστε τα ξεπερνά απεριόριστα και περιέχει καθ’ εαυτό μια δημιουργό δύναμη (μια vis formandi) που δεν μπορεί να αναχθεί στη συνεργασία των ατόμων ή στα αποτελέσματα της διυποκειμενικότητας.
Για τον Καστοριάδη αυτό που βρίσκεται στην καρδιά κάθε κοινωνικού-ιστορικού σχηματισμού είναι το σύμπλεγμα ή το μάγμα των κοινωνικών φαντασιακών σημασιών , μέσα στις οποίες και μέσα από τις οποίες οργανώνεται και οργανώνει τον κόσμο του. Ένας κοινωνικός-ιστορικός σχηματισμός συγκροτείται αυτοθεσμιζόμενος κι αυτό σημαίνει κατά πρώτο λόγο, εγκαθιδρύοντας ένα μάγμα κοινωνικών, φαντασιακών σημασιών, δηλαδή σημασιών μη αναγώγιμων σε ένα ΄΄πραγματικό΄΄ ή σε οποιοδήποτε ΄΄ορθολογικό΄΄. Η αντίθεση αντικείμενο/υποκείμενο ή αντικειμενικές/υποκειμενικές συνθήκες είναι δευτερογενής και παράγωγη της θέσπισης των πρωταρχικών φαντασιακών σημασιών.
Περνάω τώρα στην εκτίμησή σου ότι έχω λάθος που ισχυρίζομαι ότι ο Φωτόπουλος βασίζει την ανάλυσή του σε κάποιες νομοτέλειες.
Σταχυολογώ, χάριν συντομίας, αποσπάσματα από άρθρα του Τ.Φωτόπουλου στην Ελευθεροτυπία:
1)σε άρθρο της 28/3/09 διαβάζουμε ΄΄Από τη στιγμή όμως που όλες οι χώρες άρχισαν να ενσωματώνονται στη νέα διεθνοποιημένη οικονομία της αγοράς…τα οικονομικά της αποτελεσματικής ζήτησης αναπόφευκτα αντικαταστάθηκαν από τα οικονομικά της προσφοράς. Αναπόφευκτα, διότι η ανάπτυξη άρχισε αυξανόμενα να στηρίζεται στην εξωτερική αγορά….΄΄
2)σε άρθρο της 11/10/08 ΄΄Τέλος κατά τη Τρίτη άποψη που υποστηρίζουμε η νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση δεν είναι ούτε ιδεολογία ούτε απλή αλλαγή πολιτικής που επιβλήθηκε από τους νεοφιλελεύθερους σε συνεργασία με κάποιους κακούς σοσιαλδημοκράτες. Αντίθετα αντανακλά δομικές αλλαγές μέσα στη διεθνοποιημένη οικονομία της αγοράς(κυρίως τη δημιουργία και μαζική επέκταση των πολυεθνικών επιχειρήσεων που οδήγησε στο -άτυπο αρχικά – άνοιγμα και απελευθέρωση των αγορών που στη συνέχεια θεσμοποιήθηκε) οι οποίες σε συνδυασμό με την αλλαγή των υποκειμενικών συνθηκών…κλπ,κλπ΄΄. Σημείωση: Εδώ, όπως και στις περισσότερες αναλύσεις άλλωστε, έχουμε και επανάκαμψη του εξηγητικού μαρξιστικού σχήματος υποδομής/εποικοδομήματος ή κάνω λάθος;
3)σε άρθρο της 17/6/00 ΄΄Όμως η ίδια η δημιουργία, καθώς και η επέκταση, των επιχειρήσεων αυτών δεν ήταν παρά το αποτέλεσμα της δυναμικής της οικονομίας της αγοράς που εγκαθιδρύθηκε δύο περίπου αιώνες πριν. Το να μιλά επομένως κανείς σήμερα για την επιβολή αποτελεσματικών ελέγχων πάνω στη δραστηριότητα του διεθνούς κεφαλαίου για χάρη της εργασίας και του κεφαλαίου…είναι σαν να απαιτεί να περιοριστεί η δυναμική του ίδιου του συστήματος….΄΄
Δεν νομίζω ότι έχει νόημα να συνεχίσω έτσι επί μακρόν. Τα παραπάνω αρκούν. Υπενθυμίζω ότι στο άρθρο μου ήμουν πολύ προσεκτικός κάνοντας λόγο ΄΄ για αναλύσεις που εμφορούνται από νομοτελειακού τύπου συνδηλώσεις΄΄. Μήπως πρέπει να το ξανασκεφτώ και να μιλήσω για ολική επαναφορά του ντετερμινισμού ; Το σχήμα σύμφωνα με το οποίο εάν εμφανιστούν κάποιες αρχικές συνθήκες και όροι τίθεται σε λειτουργία μια δυναμική αναπόφευκτη και αναπόδραστη διαφέρει ελάχιστα έως σχεδόν καθόλου από εκείνο στο οποίο δεν λαμβάνεται καν υπόψη η τυχαιότητα της εμφάνισης κάποιων αρχικών παραγόντων αλλά όλοι οι όροι εντάσσονται σε μια καθολική αιτιακή αλύσσωση. Αναπότρεπτα, για να κάνουμε κι ένα λογοπαίγνιο, η πρώτη λογική, ως πρωτοξάδερφη της δεύτερης, θα ολισθήσει σταδιακά στην αγκαλιά εκείνης.
Γιατί δηλαδή να ξεκινήσουμε την ντετερμινιστική μας κούρσα δυό αιώνες πριν στην φάση εγκαθίδρυσης της οικονομίας της αγοράς και να μην πάμε πολύ μακριά την βαλίτσα μέχρι και την στιγμή της μεγάλης έκρηξης και να πούμε ότι άπαξ και δημιουργήθηκαν οι τάδε αρχικές συνθήκες, ο κβαντικός κυματισμός του κενού ας πούμε, όλα τα υπόλοιπα προέκυψαν αναπότρεπτα;
Ας μην το παρακάνουμε όμως και ας περιοριστούμε στην πολύ σημαντική όντως φάση για την οικονομία της αγοράς που συνιστά η μετάβαση από τον εμπορευματικό στον βιομηχανικό καπιταλισμό.
Τι απαιτεί αυτή; Δυό βασικά πράγματα. α) ένα προλεταριάτο που να μην έχει που την κεφαλήν κλίναι και θα είναι υποχρεωμένο να πουλήσει την εργατική του δύναμη στις φάμπρικες για 16 ώρες την ημέρα, β)μια εμπορευματική αστική τάξη, συνήθως εφοπλιστές και δουλέμποροι και γ)κεφάλαια που θα τα χρησιμοποιήσουν οι αστοί για να αγοράσουν μηχανήματα, πρώτες ύλες, κτίρια και για να μισθώσουν την εργατική δύναμη των προλετάριων
Ενώ λοιπόν στο Λίβερπουλ οι εφοπλιστές και δουλέμποροι επενδύουν στη βιομηχανία τα κεφάλαια που έχουν αντλήσει από το εμπόριο, λίγο μακρύτερα στη Νάντη οι εκεί 300 οικογένειες εφοπλιστών και δουλεμπόρων που διακρίθηκαν ως επιτυχημένοι και οξυδερκείς έμποροι, χρησιμοποίησαν τα κεφάλαιά τους για να κατασκευάσουν οικοδομήματα γι’ αυτούς τους ίδιους, μιμούμενοι τη Βενετία και το Άμστερνταμ. Κάλεσαν εφευρέτες για να δημιουργήσουν τη νήσο Φεϊντάου, όπου έκτισαν τα μέγαρά τους, και την αποκάλεσαν μικρή Ολλανδία. Παρ’όλα αυτά, στο Σατομπριάν 50 χιλιόμετρα μακριά υπήρχε σίδηρος και θα μπορούσαν να είχαν βρει κάρβουνο.
Αυτό το παράδειγμα κάνει ξεκάθαρο ότι δεν υπάρχει αποφασιστικός καθορισμός του κοινωνικού από το οικονομικό. Μελετώντας την γένεση του βιομηχανικού καπιταλισμού διαπιστώνουμε ήδη στις αρχικές συνθήκες την ύπαρξη και τη δράση αστάθμητων παραγόντων. Ποιοί είναι αυτοί; 1) Για να βρεθούν διαθέσιμα εργατικά χέρια για τις φάμπρικες πρέπει οι γαιοκτήμονες να διώξουν τους αγρότες από τους κλήρους τους και να τους αποστερήσουν από τις κοινοτικές γαίες με τους νόμους περί περίφραξης των γαιών. Αλλά αυτή είναι μια διαδικασία που εξελίσσεται ταυτόχρονα και κατά τύχη, δηλαδή συ(ν)-βαίνει, 2)Επιθυμία, βλέψη των εμπόρων να επενδύσουν τα χρήματά τους σε μηχανήματα και όχι σε μέγαρα και γι αυτό απαιτείται οι συνολικές πολιτισμικές συνθήκες να επιτρέπουν σε κάποιους ανθρώπους να εκμεταλλευτούν κάποιες τεχνικές εφευρέσεις για να κερδοσκοπήσουν. Ανάλογες τεχνικές εφευρέσεις είχαν γίνει και κατά την αρχαιότητα ή στην Κίνα, χωρίς όμως να εμφανιστεί ο καπιταλισμός. Πως θα μπορέσει λοιπόν κάποιος να αποδώσει ρόλο πρωταρχικής αιτιότητας στο οικονομικό; Πως μπορούμε να μιλήσουμε καν για αιτιότητα; Μας είναι αδύνατο ακόμη και να θεωρήσουμε την οικονομία σαν παράγοντα διαχωρίσιμο από την υπόλοιπη κοινωνία. Και εάν δεν μπορούμε να εφαρμόσουμε αυτές τις κατηγορίες ήδη από την κρίσιμη πρωταρχή πως μπορούμε να το κάνουμε σε μεταγενέστερα στάδια;
Θα ολοκληρώσω με την κριτική που ασκήθηκε σε κάποιες πολιτικές θέσεις του Καστοριάδη.
1)Θεωρήθηκαν αμφιλεγόμενες οι πολιτικές του θέσεις σε σχέση με τα Δεκεμβριανά του ΄44. Εκείνο που ενόχλησε ήταν ότι τα είχε χαρακτηρίσει ως απόπειρα πραξικοπήματος από το ΚΚΕ.
Και ερωτώ τώρα εγώ. Δεν ήταν; Τι ήταν τα Δεκεμβριανά, κάποια γνήσια, λαϊκή επανάσταση ή κάποιο επαναστατικό κίνημα; Παρεμπιπτόντως η κατάταξη του ΚΚΕ στην ΄΄αντισυστημική΄΄ μπάντα του πολιτικού φάσματος, είναι το ίδιο αμφιλεγόμενη πολιτική θέση ή πρέπει να θεωρήσουμε ότι δικαιώθηκε πλήρως από την στάση αυτού του κόμματος στα πρόσφατα Δεκεμβριανά του 2008;
2)Επανειλημμένα ο Φωτόπουλος έχει μεμφθεί τον Καστοριάδη ότι απαλλάσσει την οικονομία της αγοράς από την ευθύνη που έχει για την καταστροφή του Νότου μετατοπίζοντάς την στις φαντασιακές σημασίες που αναπτύχθηκαν στο Νότο. Αναρωτιέμαι: η καταστροφική επίδραση της εξάπλωσης του καπιταλισμού πάνω στις κοινότητες του Νότου έρχεται σε σύγκρουση ή αναιρεί την καστοριαδική διάγνωση για τις άλλου είδους φαντασιακές θεσμίσεις των εν λόγω κοινωνιών; ή μήπως οι δύο θέσεις λειτουργούν συμπληρωματικά και ενισχύουν η μία την άλλη;
Δηλαδή η διαπίστωση ότι οι Αφρικανοί που δουλεύουν στα δυτικά εργοτάξια της πατρίδας τους τρεις ημέρες την εβδομάδα και αφού κερδίσουν αρκετά χρήματα για να αγοράσουν τρόφιμα ή δώρα για τα μέλη της οικογένειάς τους, επιστρέφουν στο χωριό τους, έρχεται σε σύγκρουση με το γεγονός της εξάπλωσης της οικονομίας ανάπτυξης στην αφρικάνικη ήπειρο; Κι αυτό σημαίνει ότι όποιος διαπιστώνει αυτήν την συμπεριφορά απαλλάσσει τον καπιταλισμό από τις ευθύνες του;
3)Σφοδρή κριτική έχει υποστεί και η θέση του Καστοριάδη για την μετατροπή της παγκόσμιας οικονομίας σε ΄΄πλανητικό καζίνο΄΄, διότι όπως εκείνος υποστήριζε ΄΄ αυτό που γίνεται αυτή τη στιγμή με το χάος που υπάρχει στην διεθνή οικονομία.. δεν είναι σε όφελος της καπιταλιστικής τάξης αλλά εκφράζει την αδυναμία της να κατευθύνει το ίδιο της το σύστημα΄΄. Ο Φωτόπουλος αντέτεινε ότι το χάος αυτό δεν είναι παρά η συνέπεια της απελευθέρωσης των αγορών και κυρίως της αγοράς κεφαλαίου η οποία κάθε άλλο παρά αθέλητη ήταν αλλά αντίθετα ικανοποιεί απόλυτα τις ανάγκες της σημερινής διεθνοποιημένης οικονομίας της αγοράς.
Ερωτώ: Αποκλείεται τα αποτελέσματα και οι συνέπειες των ενεργειών των κοινωνικών ομάδων και τάξεων να υπερβαίνουν τις προθέσεις και τους σκοπούς τους; Και αυτό είναι ένα φαινόμενο περιστασιακό ή συμβαίνει κατ’ εξακολούθηση στην ιστορία;
Αλλά η αντιπαράθεση των δύο απόψεων επ’ αυτού του ζητήματος απαιτεί πολύ περισσότερο χώρο και ξεπερνά κατά πολύ τις αντοχές, που ήδη έχω καταχραστεί, των φίλων χρηστών και συντρόφων ετούτου εδώ του χώρου.

Φιλικά
Προς τον Πάνο και τα μέλη της ομάδας ΠΔ Αθήνας

Αίσωπος